ColumnStevo Akkerman

Li Wenliang was geen dissident, hij was een medicus die zijn plicht deed

Het was laat in de avond toen mijn oog viel op een foto uit China. Blauwig licht, een besneeuwde straat zonder verkeer, een paar geparkeerde auto’s en een bus. En één persoon. De foto was van enige hoogte genomen, je kon niet zien of deze persoon een man of een vrouw was. Wel dat hij of zij zojuist iets had geschreven in de sneeuw. Ik raadpleegde de Twitter-reacties in de hoop op een vertaling, en die was er inderdaad. ‘Vaarwel Li Wenliang’, stond er.

Meteen kreeg dit beeld uit een onbestemde wijk van een onbekende stad een grote lading. Er lag een bevroren stilte in deze karakters en het was alsof ik ze lezen kon. Een paar dagen eerder had ik over Li, dokter in het centrale ziekenhuis van Wuhan, gelezen in de New York Times en foto’s van hem gezien – hij figureerde in mijn column over liegende regeringen. Li had al in vroeg stadium gewaarschuwd dat er een gevaarlijke virus rondging in Wuhan, en dat was hem niet in dank afgenomen. De politie lichtte hem van zijn bed en dwong hem tot een schuldigverklaring. Later was hij zelf ziek geworden, maar hij gaf nog interviews vanaf zijn ziekenhuisbed.

 Hij was geen dissident of politiek activist

En nu was hij dood, 34 jaar oud. Binnen de kortste keren was zijn naam in China symbool geworden voor alle verdriet, woede en frustratie die een dodelijke virus en een alles-controlerende staat samen kunnen oproepen. Bij alle begrip voor draconische maatregelen weten de Chinezen ook: het gaat het gezag in de eerste plaats om het systeem, pas daarna om de burgers. ‘Politiek is altijd nummer 1’, zei de gouverneur van de provincie Hubei en de burgemeester van Wuhan verklaarde zonder toestemming van het centrale gezag geen kritieke informatie te kunnen delen. Precies dat werd Li Wenliang verweten: hij had gesproken zonder vergunning.

In de uitgelekte verklaring die Li moest tekenen, staat dat hij ‘onwaarheden’ verspreidde via internet en daarmee de ‘sociale orde’ ernstig verstoorde. Ook wordt vermeld dat de politie hoopt dat hij zijn ‘illegale gedrag’ wil staken. Gevolgd door de vraag: “Kun je dat?” Blijft hij ‘koppig’ en komt hij niet tot inkeer, dan zal hij gestraft worden: “Begrijp je dat?” Die beide vragen werden hashtags op de Chinese sociale media; trefwoorden van deze crisis, bewijs van de harteloosheid van de autoriteiten. Tot de censuur ingreep en honderdduizenden berichten verwijderde. De officiële instructies aan de media, ook uitgelekt, luiden aldus: “Aangaande de dood van dokter Li, beperk u strikt tot de standaard bronnen. Controleer de temperatuur van interactieve communicatie, laat het onderwerp geleidelijk verdwijnen uit de ‘meest gelezen’-lijst.”

Li Wenliang zal postuum onschadelijk gemaakt worden. Men zal hem prijzen en verzwijgen dat hij nog net kon zeggen dat ‘in een gezonde samenleving meer dan één stem gehoord zou moeten worden’. Hij was geen dissident of politiek activist, hij was een medicus die zijn plicht deed en zo de zwakte blootlegde van een onderdrukkend systeem. Vaarwel Li Wenliang.

Lees ook:
Zelfs rustig sterven was coronavirus-klokkenluider Li Wenliang (34) niet gegund

De 34-jarige klokkenluider waarschuwde voor de uitbraak van een nieuw virus in Wuhan en werd er vervolgens zelf slachtoffer van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden