CommentaarFinCen-Files

Leg de lat voor bankklanten hoog

Beeld Trouw

Niet voor het eerst duikt een Nederlandse bank op in een journalistiek onderzoek naar dubieuze financiële transacties. In dit geval ING, die verdachte betalingen laat passeren van rijke Russische klanten. En dat is niet verwonderlijk. Nederland is een draaischijf in internationale geldstromen vanwege de gunstige fiscale regelingen voor multinationals of firma’s van de rijken der aarde – het Europees parlement noemt Nederland onomwonden een belastingparadijs. De banken hebben traditioneel bovendien veel vertakkingen, met vestigingen en dochters verspreid over de wereld. En ze waren klaarblijkelijk niet al te kritisch over hun klanten.

Eerdere journalistieke onderzoeken als Offshore ­Leaks, de Panama Papers, de Paradise Papers en de Troika Laundromat legden al bloot dat rekeningen van banken als ABNAmro, ING en de Rabobank zijn gebruikt voor geldtransacties die vragen oproepen – of ­regelrecht wezen op witwassen of belastingontduiking. 

Die onderzoeken zelf kunnen een definitief oordeel niet geven, journalisten kunnen niet álle benodigde ­bewijsstukken verzamelen. De gelekte documenten ­komen bovendien meestal van slechts één dienstverlener van vele, of van één toezichthouder van vele, en zijn in de tijd afgebakend. De afgelopen jaren was het mantra dan ook: dat was vroeger, dat is niet het complete verhaal, de controles zijn verbeterd. 

En er zíjn ook dingen veranderd. De banken hebben duizenden mensen aangenomen om klanten te kunnen controleren, het aantal meldingen van dubieuze transacties bij toezichthouders is verveelvoudigd. Maar daar waren hoge boetes voor nodig, het ging niet van harte. Het afscheid nemen van dubieuze, maar lucratieve klanten blijkt een moeizaam proces.

Ook nu nog zijn controles niet toereikend, zeggen ingewijden. Computersystemen sluiten slecht op elkaar aan, opvattingen over de noodzaak van strenge controles verschillen tussen onderdelen van banken. We zullen nog veel meer ontdekken nu we de duimschroeven aandraaien, waarschuwde minister Hoekstra van financiën deze week. Daar komt tot nu toe, buiten een enkele schikking, echter weinig over naar buiten. Het beschermen van de reputatie van banken heeft duidelijk óók prioriteit, en toezichthouders blijken geregeld niet bij machte een goed beeld te krijgen.

De banken zelf hebben dan ook nog alles te bewijzen. En zeker ook ING. Zo kondigde ABNAmro al aan zijn ‘zakenbank’ af te bouwen door alle niet-Europese activiteiten te schrappen. Dubieuze klanten en bedrijven zullen vast nieuwe sluipwegen door het wereldwijde financiële systeem trachten te vinden als Nederlandse banken versoberen, maar de lat moet voor klanten hoog liggen, zeer hoog. En bovendien uit overtuiging, niet omdat ze ertoe worden gedwongen door pijnlijke onthullingen, verontwaardigde politici, of angst voor boetes.

Commentaar

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden