OpinieMoslimjongeren

Leer moslimjongeren vrijer denken

Het helpt niet om moslimjongeren op de goede daden van Mohammed te wijzen. Moslims moeten leren in vrijheid na te denken over wat goed is, meent Baris Ates, student Midden-Oosten Studies Leiden.

Hoe kunnen we voorkomen dat jongeren naar salafistisch of jihadistisch gedachtegoed gelokt worden? Die vraag stelt Achmed Marcouch in Trouw (Opinie, 1 november) naar aanleiding van de oproep aan scholen om stil te staan bij de aanslagen in Frankrijk, met name op de Franse geschiedenisleraar Samuel Paty.

Extremisten tonen jongeren vaak een irreëel en geromantiseerd beeld van het roemrijke verleden, toen de moslims nog in een kalifaat leefden en vochten als martelaren van God. Marcouch is van mening dat het tonen van wat de profeet Mohammed ‘echt’ gedaan zou hebben – hij doelt daarbij op vreedzame daden – belangrijk is om deze jongeren duidelijk te maken hoe immoreel het doden van niet-moslims en andersdenkende moslims is.

Naar mijn idee los je hier echter niks mee op en voed je de bron van het probleem alleen maar. De oorzaak van de problemen uit de islamitische wereld is dat men juist wordt geleerd om klakkeloos de daden en gezegden van de profeet Mohammed na te volgen. Het wordt er met de paplepel ingegoten, en als je als kind begint vragen te stellen over de moraliteit van bepaalde daden van de profeet, wordt je streng verteld gewoon aan de imams te gehoorzamen. Het gaat hier niet enkel om extremisten; de profeet is voor alle moslims in de hele islamitische wereld een voorbeeld.

Fouten

Dit model is op zich niet problematisch: de profeet heeft ook daden verricht die wij vandaag de dag zouden waarderen, zoals het aanmoedigen om hulp te verlenen aan de zwakkeren. Maar het probleem is nou juist dat hij net zoals iedereen een mens was en dus fouten maakte. Het is algemeen aanvaard dat hij de doodstraf oplegde aan ex-moslims, zijn volgelingen aanspoorde polytheisten te doden en een hele Joodse stam heeft uitgeroeid of tot slaaf gemaakt. Als een persoon met al zijn gebreken opgehemeld wordt tot perfecte man in wiens voetstappen men dient te volgen, zijn de gevolgen waar we vandaag de dag mee kampen niet zo wonderlijk.

Precies hier verschillen moslims en niet-moslims van invalshoek, want moslims zien hem niet als een mens met gebreken, maar als een voorbeeld van God voor de mensheid over hoe men hoort te leven. Dit betekent dat alles wat hij heeft gezegd en gedaan door moslims geprezen wordt. Als Ahmed Marcouch dus spreekt over wat de profeet ‘echt’ zou hebben gedaan, lost hij niks op, omdat dit jongeren slechts nog meer overtuigt van de heiligheid van Mohammed.

Gedesoriënteerd

Marcouch geeft zijn eigen visie op de profeet en kiest daarvoor selectief daden en gezegden, maar dat doen jihadistische, salafistische en andere conservatieve moslims ook. Het gevolg daarvan is dat islamitische jongeren gedesoriënteerd blijven in hun geloof en de een of de andere manier van kijken naar de profeet zullen overnemen. Uit ervaring is gebleken dat die manier van kijken in toenemende mate die van de orthodoxe en radicale moslims is.

Een belangrijke manier om dit probleem op te lossen, is het aanmoedigen van hervormingsgezinde moslims die zich hier reeds bewust van zijn. Daarnaast kunnen wij met verschillende initiatieven in het onderwijs de leerlingen, dus ook moslims, aansporen om in vrijheid na te denken over wat goed en juist is.

De profeet Mohammed zou hier geen enkele rol in moeten spelen, zodat moslims niet meer in hun denken begrensd worden door religie; een recht waar in Europa in de vorige eeuwen hard voor gestreden is en waar moslims net zo goed recht op hebben.

Lees ook:

Leefde profeet Mohamed in onze tijd dan verkoos hij Frankrijk boven Saudi-Arabië, dát moeten we jonge moslims meegeven.

Naast de vrijheid van godsdienst hebben moslims ook de vrijheid van meningsuiting nodig. Want in vrijheid kunnen moslims pas de schepping eren en goed leven, aldus Ahmed Marcouch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden