null Beeld

FramingHans de Bruijn

Leenstelsel? Schuldstelsel zul je bedoelen

In 2014 introduceert PvdA-minister Jet Bussemaker het leenstelsel en schafte zij de basisbeurs voor studenten af. Ze werd gesteund door onder andere D66 en GroenLinks. “Waarom moet de bakker betalen voor de studie van de advocaat?”, was hun framing. De bakker werd af en toe vervangen door de slager – maar de boodschap was duidelijk: je gaat veel verdienen dankzij je studie en kunt van de bakker en de slager niet vragen je studiebeurs te te betalen.

Dat frame komt nu als een boemerang terug. Waarom? Omdat we veel meer zijn gaan denken in solidariteit tussen generaties.

1.

Jonge generaties zijn totaal kansloos op de woningmarkt: te weinig woningen, torenhoge prijzen – en dan tors je ook nog een schuld mee. Dat heeft verreikende consequenties voor je ontwikkeling. Oudere generaties hebben daar minder last van.

2.

De jonge generaties staan voor een gigantische­­ opgave: zij moeten het klimaatvraagstuk binnen één generatie oplossen – een vraagstuk dat de generaties voor hen hebben laten sudderen.

3.

Vaak wordt gezegd dat corona veel trends en ontwikkelingen heel zichtbaar heeft gemaakt. Dat is hier ook zo: de kosten van de lockdowns waren vaak voor de jongeren, de baten voor de ouderen. Bovendien, de bakkers en slagers werden met duizelingwekkende bedragen gesteund.

SP’er Jasper van Dijk noemde het leenstelsel vanaf het begin een ‘schuldstelsel’. Als je denkt vanuit solidariteit tussen generaties is dat opeens een prima frame: je mag jonge mensen niet met schulden belasten.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Hans de Bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van beleidsmakers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden