CommentaarEuropees noodfonds

Laten we het Frans-Duitse voorstel voor een Europees noodfonds serieus bekijken

De reactie woensdag van premier Mark Rutte op het gezamenlijk voorstel voor een Europees noodfonds van de Franse president Emanuel Macron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel, was zuinig. Zeer zuinig. 

Rutte wenste er inhoudelijk niet op in te gaan, daar Nederland met een aantal gelijkgezinde lidstaten zelf werkt aan een model voor een noodfonds. Een begrijpelijk reactie, maar het venijn kwam na deze opmerking. Het is duidelijk dat het kabinet het door de Frans-Duitse as voorgestelde noodfonds veel te ongeclausuleerd vindt. Er staat geen enkel antwoord in op de vraag waarom sommige lidstaten meer de steun van andere landen nodig hebben dan andere lidstaten. Geen kritisch woord in de plannen van Macron en Merkel over het gebrek aan politieke wil in sommige (lees: zuidelijke) lidstaten om het verdienvermogen van de economie en dus versterking van de staatsfinanciën te verbeteren.

Het is inderdaad een zwakte van het Frans-Duitse voorstel. Macron en Merkel, voor wie het voorstel een politieke draai van jewelste betekent, willen de Europese Commissie 500 miljard euro laten lenen op de kapitaalmarkt. Daarmee moeten lidstaten geholpen worden de gevolgen van de coronapandemie op te vangen. Het geld is geen gift van Europa aan lidstaten, uiteindelijk moet het bedrag als een lening worden terugbetaald. De lidstaten moeten, afhankelijk van de grootte van hun economie, garant gaan staan voor het te lenen kapitaal.

Eurobonds

De bedragen die de commissie moet gaan lenen, heten in de voorstellen van Merkel en Macron geen eurobonds. Maar ze zijn het natuurlijk wel: het is eigenstandig door Europa uitgegeven schuldpapier.

Er zitten veel sympathieke onderdelen in de voorstellen van Frankrijk en Duitsland. Het is bijvoorbeeld grote winst dat de Duitse regering zich nu eens niet als het financieel strengste jongetje in de klas opstelt. Duitsland laat serieus merken de grote noden in vooral de zuidelijke lidstaten te zien en is bereid voor de leniging van die nood een bijdrage te leveren die overeenkomt met de grootte van de Duitse economie. Een beter voorbeeld van solidariteit in de praktijk valt bijna niet te geven. Ook dat er in feite sprake is van het in het leven roepen van eigenstandige Europese staatsobligaties hoeft niet het onoverkomelijke bezwaar te zijn.

De bedenkingen zitten deels in wat Rutte woensdag zei en het feit dat het behoorlijk vaag blijft hoe en wanneer landen leningen terug moeten betalen. Het begint te lijken op giften en dat kan uiteindelijk niet de bedoeling zijn. Rutte heeft volkomen gelijk als hij en zijn Nederlandse kabinet willen dat landen die nu om grote bedragen aan hulp vragen tegelijkertijd meer doen om die vraag in de toekomst te vermijden.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden