Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Laten we één taal blijven spreken: Nederlands

Opinie

Gijs Kessler

'Het Nederlands wordt te pas en te onpas ingeruild voor het Engels' © ANP
Opinie

Na twintig jaar in het buitenland te hebben gewoond viel het Gijs Kessler bij terugkomst op hoe het Nederlands onder druk is komen te staan. Laten we alert zijn, aldus onderzoeker bij het IISG in Amsterdam.

Het was vlak na de ‘vluchtelingencrisis’. Naast mijn werk ging ik nieuwkomers helpen zich het Nederlands eigen te maken. Ik was aangenaam getroffen door het enthousiasme waarmee grote aantallen vrijwilligers zich als taalcoaches en ‘taalmaatjes’ inspannen om nieuwkomers hun weg te laten vinden in een nieuw land en een nieuwe taal.

Lees verder na de advertentie

Des te merkwaardiger vond ik het dan ook dat tegelijkertijd het Nederlands te pas en te onpas wordt ingeruild voor het Engels als voertaal: in winkels en horeca, bij lezingen, trainingen, in de kunstwereld, bij culturele evenementen en, last but not least, aan de universiteiten.

Taalverwervingseisen voor migranten worden opgeschroefd, maar zelf stappen we zonder blikken of blozen over op het Engels. Deels lijkt dit ingegeven door de wens om niet provinciaal te lijken. Maar vaak wordt op het Engels overgeschakeld vanuit een misplaatste hang naar inclusiviteit. Vrije migratie binnen de EU en toegenomen mobiliteit van kennismigranten deed het aantal expats groeien, en terwille van die niet-Nederlandstaligen schakelen we dan zelf vaak maar over op het Engels.

Diversiteit, openheid en inclusiviteit bieden ongekende kansen voor onze samenleving, maar het is essentieel dat we daarbij met zijn allen wel één taal blijven spreken

Ik denk dat we onszelf en onze samenleving hiermee ernstig tekort doen. In het geding is de positie van het Nederlands als cultuurdrager. Een taal is meer dan een communicatie-instrument, het verschaft ook het begrippenapparaat waarmee wij de wereld om ons heen duiden. Door ons in kennisrijke sectoren zo veelvuldig van het Engels te bedienen, sluiten we ons af voor begrippen en concepten die in die taal niet bestaan. Dat leidt niet alleen tot een verarming van het debat, het vervormt ook de waarneming en analyse van onze samenleving.

Uitsluiting

Dit is dan ook een pleidooi om het Nederlands te koesteren als taal om in te denken, te analyseren en te discussiëren. Schakel niet altijd bij voorbaat over op het Engels in gemengd gezelschap; je bewijst er de immigrant die wél Nederlands wil leren ook geen dienst mee. Bovendien sluit het grote lagen van de bevolking uit die zich minder makkelijk van het Engels bedienen.Diversiteit, openheid en inclusiviteit bieden ongekende kansen voor onze samenleving, maar het is essentieel dat we daarbij met zijn allen wel één taal blijven spreken.

Na twintig jaar in het buitenland gewoond te hebben, keerde Gijs Kessler onlangs terug naar Nederland. Hij is senior onderzoeker bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in ­Amsterdam en woonde en werkte van 1996 tot 2016 in Italië en Rusland.

Deel dit artikel

Diversiteit, openheid en inclusiviteit bieden ongekende kansen voor onze samenleving, maar het is essentieel dat we daarbij met zijn allen wel één taal blijven spreken