Opinie Pensioen

Laat pensioenfondsen dividend uitkeren

Laat de rekenrente bij pensioenfondsen maar zitten. Gepensioneerden en werkenden zijn beter af als ze een deel van het rendement op hun pensioenbeleggingen krijgen uitgekeerd, rekent Frans Dijkstra, gepensioneerd en lezer te Ommen, voor. 

De commissie-Dijsselbloem stelt voor om de rekenrente van de pensioenfondsen verder te verlagen, terwijl Nederland al het Europese land is met de laagste rekenrente. In vrijwel alle Europese landen wordt gewerkt met een rekenrente die aansluit bij de rendementen die in de afgelopen dertig jaar zijn bereikt. Maar Nederland wil het bangste jongetje van de klas zijn en de pensioenen baseren op de veronderstelling dat de beleggingen de komende dertig jaar vrijwel geen rendement opleveren.

Deze bange veronderstelling wordt niet gestaafd door historische rendementen die de fondsen vanaf 1993 hebben behaald. Op deze wijze komt er nooit een aanpassing van de pensioenen aan de stijgende prijzen. Bij de aanvaarding van de huidige pensioenregels in de Eerste Kamer beloofde toenmalig staatssecretaris Klijnsma nog dat zij wilde bevorderen dat de rekenrente voor de verplichtingen voor de lange termijn (meer dan twintig jaar) op 4 procent mocht blijven staan. De DNB had daar geen boodschap aan en verlaagde binnen een half jaar de lange rekenrente. Uit de Eerste Kamer heb ik toen geen protest gehoord. Dijsselbloem wil nu nog verder gaan.

Virtuele Dagobert Duck

Ik stel voor de rekenrente dan maar meteen op nul te stellen, dan hebben we die discussie gehad. Minder dan nul is niet realistisch, omdat geen enkel pensioenfonds zijn vermogen tegen een negatieve rente belegt. Dan kan het vermogen net zo goed in geldpakhuizen worden opgeslagen. Dat hoeft niet à la Dagobert Duck, want het kan ook virtueel. Gevolg van een rekenrente van nul procent is dat de pensioenen moeten worden verlaagd.

Maar daar staat tegenover dat de pensioenfondsen dividend kunnen uitkeren over het rendement dat ze behalen. Het lijkt mij redelijk dat van het behaalde rendement 2 procent wordt gebruikt om de stijgende levensverwachting op te vangen en voor wat andere kosten van de pensioenfondsen. Het meerdere kan dan als dividend worden uitgekeerd aan de deelnemers.

Een voorbeeld: een 66-jarige met een pensioen van 10.000 euro ziet dat dalen naar 9.000 euro. Maar deze gepensioneerde heeft een levensverwachting van achttien jaar, en heeft dus een aandeel in het pensioenkapitaal van 162.000 euro. Over dat geld maakt het pensioenfonds gemiddeld 6 procent rendement per jaar. Als de gepensioneerde 4 procent krijgt uitbetaald als dividend, ontvangt hij bovenop de 9000 euro een dividend van 6480 euro. Hij gaat er dus 55 procent op vooruit.

Nul procent rekenrente

Zo groot is het verschil tussen wat een gepensioneerde krijgt en het rendement dat met zijn geld wordt behaald. Het aandeel van deze gepensioneerde in het belegde pensioenkapitaal zal de komende achttien jaar geleidelijk dalen, maar het wordt pas nul bij overlijden. Immers ook een 90-jarige heeft nog een levensverwachting en bijbehorend kapitaal dat is gevormd uit het pensioenkapitaal van degenen die eerder zijn overleden. Werkenden hebben een aandeel in het pensioenkapitaal, waarover zij dividend kunnen krijgen in de vorm van een premierestitutie.

Om grote schokken in de jaarlijkse inkomsten van gepensioneerden te voorkomen, kan worden gewerkt met driejarige gemiddelden. Een grafiek van het beleggingsrendement van het ABP sinds 1993 laat zien dat in de laatste vijfentwintig jaar slechts twee keer had moeten worden gerekend met een licht negatief rendement, maar dat dit ruimschoots zou zijn gecompenseerd door de uitkeringen in de andere jaren.

Met het aanpassen van het vaste pensioen aan een rekenrente van nul procent komt er ruimte om gepensioneerden een enigszins wisselende, maar gemiddeld aantrekkelijke extra uitkering te geven. Daar hoeft niemand aan mee te betalen, want het is hun eigen geld. 

Lees ook:

Dat kon er ook nog wel bij: strengere pensioenregels voor de fondsen

Oud-minister Dijsselbloem raakt met zijn nieuwe rekenregels  voor pensioenfondsen zowel jong als oud. En dat terwijl vakbond FNV stemde over de toekomst van het pensioenstelsel.

Gaan nieuwe rekenregels ons eindelijk verlossen van alle pensioenproblemen?

Er is een instant methode om de pensioenen op te krikken: aanpassen van de rekenregels, waardoor de pensioenfondsen er meteen een stuk beter voor staan. Maar gaat oud-minister Dijsselbloem daarvoor kiezen? Een dezer dagen verschijnt zijn advies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden