null

OpinieArmoedebeleid

Laat ook mensen in de bijstand een buffer kunnen opbouwen om schulden te voorkomen

Wie in de bijstand zit en met veel moeite een buffertje opbouwt voor onvoorziene uitgaven, krijgt geen kwijtschelding van gemeentebelasting. Onbegrijpelijk, vindt Titus Schlatmann, werkgroep Verantwoorde Buffers Oecumenische Janskerkgemeente Utrecht.

Het beleid van de regering rondom kwijtschelding van gemeentebelasting leidt tot meer schuldenproblematiek. Binnen de huidige regels is geen verantwoorde buffer toegestaan voor mensen met een inkomen op bijstandsniveau.

Een van de leden van onze Oecumenische Janskerkgemeente leeft van de bijstand, en had met veel moeite een buffer opgebouwd voor vervanging van kapotte apparaten, onvergoede ziektekosten en andere onvoorziene uitgaven. Tot haar verbijstering betekende dit dat zij hierdoor nu niet meer in aanmerking kwam voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Haar buffer was in één klap 450 euro kleiner.

Dit gaat lijnrecht in tegen wat ze van huis uit geleerd heeft: indien mogelijk financieel voor jezelf zorgen en voldoende reserves creëren voor noodzakelijke grotere uitgaven. Dit om schulden te voorkomen. Met een laag inkomen is het bovendien nog veel moeilijker om een schuld weer af te lossen.

Wij zijn verontwaardigd. Als het je lukt om financieel het hoofd boven water te houden met een klein inkomen en je je verantwoordelijk gedraagt, wordt dat niet beloond, maar moet je een deel van je moeizaam gespaarde euro’s weer afdragen.

Leefgeld van 1000 euro

Een groepje Janskerkleden zocht mee naar de regelgeving, vergelijkbare verhalen en mogelijkheden om hier iets aan te doen. De thematiek krijgt in de politiek geen prioriteit: voor wie eenmaal in de schulden is gekomen, is veel hulp. We kunnen gerust zeggen dat hun benarde situatie op de kaart staat. Maar dat mensen door de boven beschreven regelgeving juist in de schulden komen, wordt over het hoofd gezien. Verschillende politieke partijen, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Centraal Planbureau kaarten de uitvoering van de Participatiewet aan tijdens de formatieperiode. De buffer-problematiek blijft daarin helaas onderbelicht.

Het recent uitgekomen rapport van het Centraal Planbureau Sturen naar vermogen: de vermogensopbouw bezien vanuit de levensloop bespreekt hoe burgers kunnen werken aan financiële buffers en opbouw van reserve. Het rapport geeft echter een verkeerde voorstelling van zaken over het vermogen van bijstandsgerechtigden. Aan hen wordt bij de gemeentebelastingen geen financiële buffer toegestaan, zoals het CPB ten onrechte stelt, maar uitsluitend het leefgeld van ongeveer 1000 euro voor de komende maand. Het Nibud adviseert in ‘onze’ situatie een buffer van 3300 euro.

Eén euro te veel

Problematisch is ook dat mensen die 1 euro meer reserve hebben dan het toegestane leefgeld, aangeslagen worden voor het volle bedrag van de gemeentebelastingen. Ook vakantiegeld en individuele inkomenstoeslagen tellen als vermogen waarvan gemeentebelasting kan worden betaald. Terwijl juist deze inkomsten bij uitstek mogelijkheden bieden voor het bekostigen van grotere noodzakelijke en onvoorziene uitgaven.

Er is voor gemeenten weinig ruimte om de regels naar eigen inzicht toe te passen (of juist niet toe te passen) en enige financiële reserve toe te staan aan mensen met een inkomen op bijstandsniveau. De wet die hierover in 2010 door de Kamer is aangenomen, is nooit geëffectueerd. Dat betekent dat de mensen die het betreft, bij hun gemeente niet terecht kunnen en maar moeten afwachten of de landelijke politiek wakker wordt.

Wij roepen gemeenten op burgerlijk ongehoorzaam te zijn en om de financiële verantwoordelijkheid die bijstandsgerechtigden aan de dag leggen, te waarderen en te stimuleren. We roepen politieke partijen die nu aan de formatietafel zitten op om de onbarmhartigheid en contraproductiviteit van de regelgeving onderwerp van gesprek te maken. En we roepen de mensen die zich herkennen in dit verhaal op om hierover het gesprek aan te gaan.

Zodat ook iemand met een inkomen op bijstandsniveau een verantwoorde buffer kan opbouwen om schulden te voorkomen.

Lees ook:

Gemeentelijke woonlasten stijgen, vooral de afvalstoffenheffing gaat flink omhoog

Nederlanders zijn dit jaar meer geld kwijt aan gemeentelijke belastingen dan in 2020. Dat komt vooral door de stijging van de afvalstoffenheffing, de grootste sinds 2007.

Ook zonder crisis neemt armoede de komende jaren flink toe

Zelfs zonder de gevolgen van het coronavirus neemt armoede de komende jaren flink toe in ons land, berekenen het SCP en het CPB in een nieuw rapport. De overheid kan dat op allerlei manieren tegengaan, maar daar hangt een flink prijskaartje aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden