Commentaar Netanyahu

Laat Netanyahu nu opzij stappen

Opnieuw kan Israël in een patstelling belanden. Net als na eerste verkiezingen dit jaar, in april, zijn twee partijen afgelopen week min of meer gelijk geëindigd: Likud van de zittende premier Benjamin Netanyahu en de alliantie Blauw-Wit van oud-stafchef Benny Gantz. Met één belangrijk verschil: Blauw-Wit, een samenwerkingsverband van middenpartijen, is ditmaal een fractie groter en kan daardoor het initiatief naar zich toe trekken.

In april leek het Netanyahu nog te zijn die een nieuwe coalitie kon bouwen, voor de vijfde keer op rij. Maar die poging mislukte toen de rechtse nationalist Avigdor Lieberman zijn steun weigerde. De seculiere Lieberman wil de invloed van religieuze partijen terugdringen en bijvoorbeeld een einde maken aan de vrijstelling die orthodoxe joden hebben van dienstplicht. Een nieuwe rechtse coalitie kwam daardoor niet van de grond, nieuwe verkiezingen waren nodig.

Sleutelpositie

Lieberman won vorige week licht en hij zal ongetwijfeld hopen dat hij zijn sleutelpositie heeft versterkt. Maar belangrijker nog is de kleine winst die Gantz boekte ten opzichte van Netanyahu – een omkering van de situatie in april. Niet voor niets stelde Netanyahu al vriendelijk een brede coalitie van Likud en Blauw-Wit voor: hij beseft dat hij niet meer aan de knoppen zit en afhankelijk is geworden van de strategie van Gantz.

Zo’n brede coalitie is een goed idee, maar dan wel zonder Netanyahu. Er hangen hem rechtszaken wegens corruptie boven het hoofd en zijn hard-rechtse beleid heeft de afgelopen jaren iedere mogelijke vooruitgang bij gesprekken met de Palestijnen in de kiem gesmoord. Zo dreigde Netanyahu de afgelopen maanden keer-op-keer nederzettingen in de bezette gebieden te annexeren. Het was hoe dan ook zuiverder geweest als de Likud-leider, vanwege de juridische procedures, de eer aan zichzelf had gehouden. Maar hijzelf en zijn partij hebben dat steeds geweigerd en of zij daar nu wel toe bereid zijn is zeer de vraag.

Stembusgang

Opvallend is daarnaast het toegenomen aantal zetels voor de gezamenlijke lijst van Arabische partijen; hun achterban is veel beter komen opdagen bij de stembusgang. Zitting nemen in de regering zullen ze niet, maar een brede coalitie willen ze misschien wel steunen.

Te hopen valt dat de druk op Likud, ook door president Reuven Rivlin die de coalitiegesprekken op gang moet brengen, zodanig toeneemt dat er een Israëlische regering kan komen zonder Netanyahu en zonder de rechts-religieuze partijen. In de voorzichtige hoop dat Israël daarmee een gematigder koers kan varen, en er – eindelijk – echte gesprekken met de Palestijnen op gang kunnen komen over een vredesregeling.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden