Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Laat kinderen vooral lekker spelen

Opinie

Racheda Kooijman-Ruijssenaars

© ANP XTRA

Kinderen én volwassenen zijn gebaat bij tijd die ze naar eigen inzicht kunnen invullen. Gun hen lummeltijd, zegt journalist en bladenmaker Racheda Kooijman-Ruijssenaars.

Afgelopen schoolvakantie gebeurde er in ons huis helemaal niets. Mijn dochters (4 en 6) waren namelijk écht aan vakantie toe. Moe van intensieve schoolweken en grieperig, omdat iedereen dat is. Geen pretpark, museum of bioscoop. Geen intensieve skivakantie, waar ze wéér dagelijks naar school hadden gemoeten. Geen vijfdaags zwemkamp om vaart te maken met het A-diploma. Het gevolg? Mijn kinderen speelden zich een slag in de rondte en rustten uit.

Lees verder na de advertentie

Die ‘lege agenda’ geven we ze elke vakantie. Ook daar buiten proberen we zoveel mogelijk vrij te houden. Daar zijn we strikt in geworden vanaf het moment dat mijn oudste naar school ging. Die vijf dagen, waarvan twee met naschoolse opvang, zijn intensief genoeg. Ze hebben tijd nodig om daarvan bij te komen. Of vindt u het wel fijn als uw partner uw weekend volplant terwijl u eigenlijk graag een boek wil uitlezen of wat klussen in huis wil doen?

Ik zie om me heen dat het er bij veel gezinnen nogal anders aan toegaat en daar maak ik me zorgen om. Kinderen én volwassenen zijn gebaat bij tijd die ze naar eigen inzicht kunnen invullen. Ik heb het niet over recreëren, maar ik heb het over ‘lummeltijd’. Tijd waarin je van niets vanzelf tot iets komt. En in het geval van kinderen betekent dat niet dat ouders bepalen wat je gaat doen. Ook al zijn dat leuke dingen. Spelen is belangrijk en vooral spel waarbij kinderen zelf bepalen wat, hoe, hoe lang en wanneer.

Kinderen én volwassenen zijn gebaat bij tijd die ze naar eigen inzicht kunnen invullen

Ik ben me hier in gaan verdiepen, toen ik als nieuwbakken moeder de filosofie van de inmiddels overleden Hongaars-Amerikaanse opvoeddeskundige Magda Gerber ontdekte. Zij geloofde dat een kind alles in zich heeft om zich goed te ontwikkelen en dat je als ouder alleen maar begeleidt. Geen duw in de rug, maar een zachte hand, die je op gepaste momenten van de rug afhaalt. Gerber geloofde ook in prikkels op maat. Dus je baby niet meeslepen naar twee verjaardagen op één dag, omdat jij dat hebt beloofd/leuk vindt/vindt dat het moet.

Eigen regels

Zij hield zich vooral bezig met baby’s, maar omdat mijn kinderen er zo goed op in gingen, ben ik haar filosofie blijven toepassen. Kinderen ontdekken de wereld door spel. In dat spel bepalen ze alles, omdat ze hun eigen fantasiewereld vormgeven. Met eigen regels en eigen condities. Als we de vrijheid om te spelen en om zelf te ontdekken bij ze weghalen, ontneem je ze dus de enige manier om te leren zich te ontwikkelen. Geen spel betekent geen levenservaring. Geen eigen keuzes maken, geen doelen stellen, geen eigen tijdsindeling maken, geen oplossingen bedenken voor tegenslagen, geen zelfreflectie. Kinderen niet laten spelen is alsof je een kikker ontdoet van zijn pootjes en ’m dwingt om weg te springen.

Over het belang van vrij spel worden al jaren conferenties gehouden met vooraanstaande sprekers. Onderzoekers en leraren zeggen dat vrij spel noodzakelijk is om een sociaal stabiel, gezond, vitaal, creatief, onderzoekend, weerbaar mens te worden. Sommige onderzoekers gaan nog verder: hoe minder vrij spel, hoe groter de kans op depressiviteit en angsten.

Ik zie met eigen ogen dat het werkt. Mijn kinderen weten zich goed bezig te houden. Ze hebben geleerd om zelf te spelen. ‘Zelf doen’ kregen we vaak te horen in hun peutertijd. Zij zeiden het tegen mij en ik zei het tegen hen. Ik ben ze niet gaan leren hoe ze de auto’s in de garage moeten rijden. Ook ben ik geen Pinterest-knutsels gaan maken; bedenk het zelf maar. En als ze zich een keer vervelen, dan zitten ze het even uit en, oh wonder, komen ze weer op een idee om te gaan doen.

Ik wil ze niet al op jonge leeftijd leren dat het normaal is om weekenden vol te plannen, om voortdurend op zoek te gaan naar betere, nieuwere sensaties en ervaringen als een modern, hardwerkend, ambitieus, hedonistisch mens. Laat ze vooral spelen. Zelf.

Lees ook:

De laatste campagne van Sire bestaat uit beelden van stoeiende jongens met de vraag of opvoeders hen wel genoeg ruimte geven. In het klimbos in Garderen zijn er geen verschillen tussen jongens en meisjes.

Deel dit artikel

Kinderen én volwassenen zijn gebaat bij tijd die ze naar eigen inzicht kunnen invullen