Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Laat kinderen opgroeien in een gezin, ook zwaar beschadigde kinderen

Opinie

Gerard de Jong

Een gezinshuis voor uit huis geplaatste kinderen, in 1958. © Hollandse Hoogte / Nederlands Fotomuseum
Opinie

Gemeenten, geef opvang in gezinsvorm een reële kans, voordat je teruggrijpt op gesloten zorg, zegt Gerard de Jong, voorzitter van de alliantie Kind in Gezin.

Het aantal kinderen in de gesloten jeugdzorg stijgt. In hetzelfde artikel bepleit Peer van der Helm, lector residentiële jeugdzorg aan de Hogeschool Leiden, om meer geld uit te trekken voor bestaande zorg in instellingen omdat er volgens hem altijd een groep zwaar beschadigde kinderen zal zijn 'die niet past in een gezinshuis'. Maar opgroeien in een gezin is aantoonbaar beter, ook voor deze zware gevallen. Daarom moet juist extra worden geïnvesteerd in het mogelijk maken van opgroeien in een gezinsvorm.

Lees verder na de advertentie

In de Jeugdwet is vastgelegd dat het de voorkeur heeft om een kind in een pleeggezin of gezinshuis op te vangen als het tijdelijk niet meer thuis kan wonen. Daarmee moest een verschuiving ontstaan van jeugdhulp in instellingen naar hulp in gezinsvormen, zoals een pleeggezin of gezinshuis. Gecombineerd met zorg dichter bij het kind en een preventieve werking door eerder ingrijpen, zou dit uiteindelijk ook moeten leiden tot een kostenbesparing. Daarom is het zorgelijk dat het aantal jongeren in gesloten jeugdzorg sinds 2014 met 12 procent is toegenomen.

Preventief hulp bieden

Maar het is extra zorgelijk omdat uit tal van onderzoeken blijkt dat het beter is voor kinderen om op te groeien in een gezin. Als zij tijdelijk niet kunnen opgroeien in hun eigen gezin, dan moeten zij een fijne andere plek kunnen krijgen waar zij in een gezinsverband kunnen opgroeien.

Het inzetten van de verschillende gezinsvormen levert daarbij het beste resultaat op. Als een gezin het zwaar heeft, kan een steungezin preventief hulp bieden. Dit kan uithuisplaatsingen voorkomen. Ook kunnen mensen uit het netwerk van het gezin kinderen opvangen als de eigen ouders niet meer voor hen kunnen zorgen. En dan zijn er ook nog heel veel pleegouders die een kind vanuit een hen onbekend gezin opvangen. In gezinshuizen kan opvang geboden worden door geschoolde jeugdwerkers, die ook kunnen omgaan met zwaardere problematiek bij kinderen. Deze zorg werkt, mits het potentieel van gezinsvormen optimaal benut wordt.

wij menen niet dat de Jeugdwet op verkeerde aannames is gebaseerd. Het gaat meer mis in de uitwerking

Om dit potentieel te benutten en daarmee te voorkomen dat kinderen moeten worden opgevangen in instellingen, is een verandering nodig in het denken van gemeenten. Opvang in gezinnen is nog allerminst een vanzelfsprekendheid. Zware, specialistische jeugdhulp krijgt in het beleid veel aandacht, terwijl het potentieel in de eigen gemeente onderbelicht blijft. Voor goede hulp in gezinnen is het bijvoorbeeld belangrijk dat de samenwerking tussen jeugdhulp en jeugd-ggz verder verbeterd wordt. Extra hulp moet snel en eenvoudig toegankelijk zijn. Dit alles levert uiteindelijk een kostenbesparing op, maar daarvoor zal eerst geïnvesteerd moeten worden. Niet zoals Van der Helm voorstelt in residentiële zorg die er nu is, maar juist in jeugdhulp in gezinsvormen.

In tegenstelling tot Van der Helm menen wij dat de Jeugdwet niet op verkeerde aannames is gebaseerd. Het gaat meer mis in de uitwerking. Voor ieder kind moet de juiste hulp beschikbaar zijn, zo licht als kan en zo zwaar als moet. Die hulp kan, met de juiste randvoorwaarden van aanvullende ondersteuning en hulp, ook in gezinnen worden geboden. Die hulpvormen zijn volop in ontwikkeling: forensische pleegzorg als alternatief voor gesloten jeugdzorg, specialistische pleegzorg met intensieve begeleiding en specialistische kennis en het aantal gezinshuizen groeit.

Tijd en geld

Het verder ontwikkelen van deze hulp kost tijd en geld en vraagt eerst om een investering. Dit leidt uiteindelijk tot een kostenbesparing. Maar bovenal: het stelt het belang van het kind voorop.

Het was de bedoeling jongeren met zware problemen eerder zorg te bieden, en in een minder zware vorm. Maar het aantal kinderen in gesloten jeugdzorg is de laatste jaren gestegen.

Deel dit artikel

wij menen niet dat de Jeugdwet op verkeerde aannames is gebaseerd. Het gaat meer mis in de uitwerking