OpinieDemocratie

Laat jongeren eerder meedoen, en geef ze een stem op hun zestiende

Geef jongeren vanaf zestien jaar de kans om een burgerinitiatief in te dienen en ondertekenen, bepleit Wouter Ubbink, voorzitter DWARS, GroenLinks Jongeren.

Toen Mark Rutte ons als jongeren vorige week opriep om in actie te komen, moest ik direct denken aan de titel van het regeerakkoord: Vertrouwen in de toekomst. De revolutie moet volgens Rutte vanuit de nieuwe generatie komen, doordat wij met nieuwe plannen komen en deze ook uitvoeren. Maar als jongeren verantwoordelijk zijn voor de toekomst van ons land, hoe kunnen we er dan voor zorgen dat er ook naar onze ideeën geluisterd wordt? De eerste stap die de regering moet zetten is het voor jongeren mogelijk te maken om burgerinitiatieven in te dienen en te ondertekenen.

Sommige zaken kunnen jongeren natuurlijk lokaal aankaarten, maar veel beleid wordt gemaakt op landelijk niveau. Sinds de afschaffing van het referendum is het burgerinitiatief één van de laatste middelen waarmee individuele burgers zaken kunnen aankaarten in de Tweede Kamer. Een burgerinitiatief wordt behandeld in de Kamer als aan een aantal voorwaarden is voldaan, zoals de drempel van 40.000 handtekeningen. Niet iedereen kan een burgerinitiatief indienen en een handtekening zetten: personen onder de achttien jaar zijn uitgesloten van dit recht. Zeker nu de wil om jongeren te betrekken bij de democratie groter is dan ooit, is het tijd om die grens te verleggen naar zestien jaar.

Jongeren hebben belang bij een groot deel van het beleid. De scholierenstaking vorig jaar liet zien dat jongeren betrokken willen worden bij klimaatbeleid, maar ook op thema’s zoals onderwijs is de stem van jongeren onmisbaar. Zo was er in 2013 een burgerinitiatief dat een einde wilde maken aan overvolle schoolklassen, dat maar net de drempel van 40.000 handtekeningen verzamelde. Het is gek dat dit initiatief alleen ondertekend kon worden door mensen die hun schooltijd al achter de rug hadden.

Simpele wijziging

De meest voor de hand liggende manier om jongeren te betrekken bij democratie is om de stemgerechtigde leeftijd te verlagen, bijvoorbeeld naar zestien jaar. Omdat de stemgerechtigde leeftijd vastgelegd is in de grondwet, zou er twee derde meerderheid voor nodig zijn. Ook duurt het vaak jaren voordat een grondwetswijziging aangenomen is en in werking treedt. Voor het ondertekenen van burgerinitiatieven door zestien- en zeventienjarigen geldt dit gelukkig niet. Het enige dat nodig is, is een wijziging van het reglement verzoekschriften en burgerinitiatieven, en dat kan met een gewone meerderheid van stemmen. Het bizarre is dat jongeren die nog geen achttien jaar zijn, wél gewone petities mogen ondertekenen en indienen. Dat is dan wel weer vastgelegd in de grondwet. Het zou logisch zijn om de regels voor burgerinitiatieven gelijk te trekken met die van andere petities.

Het kabinet is zelf al eerder op zoek gegaan naar manieren om jongeren te betrekken bij de democratie. Vorige zomer begon minister Ollongren (binnenlandse zaken) met de opzet van een ‘jongerenparlement’. Ironisch genoeg waren de verschillende politieke jongerenorganisaties niet om advies gevraagd. Er volgde een storm aan kritiek, waardoor het ministerie nu op zoek is naar nieuwe plannen om de nieuwe generatie meer te laten participeren. Door de persconferentie van de premier is deze zoektocht in een stroomversnelling gekomen.

Rutte noemt het cruciaal dat jongeren nu met oplossingen komen om sterker uit de crisis te komen. Als we willen dat er ook echt geluisterd wordt naar hun ideeën, moeten we het indienen en ondertekenen van burgerinitiatieven openstellen voor zestien- en zeventienjarigen. Deze simpele en snelle wijziging kan leiden tot een overvloed van verfrissende voorstellen. Sterker nog: voor een premier die jongeren de ‘revolutie’ wil laten uitroepen is dit een buitenkansje. Met dit plan voegt Rutte de daad bij het woord en heeft hij pas echt ‘Vertrouwen in de toekomst’.

Lees ook

Kinderen denken mee met Rutte: samen sporten tegen eenzaamheid en feestjes op het strand

Kinderen en jongeren moeten meedenken over hoe de anderhalvemetersamenleving eruit moet zien, zo luidt de oproep van premier Rutte. Wat vinden kinderen en jongeren zelf van die oproep, en hebben ze al ideeën?

‘Vecht, vecht, vecht, onze toekomst is een recht!’

Met spandoeken en leuzen trok de klimaatmars vrijdag door Den Haag. ‘We hebben geen tijd om tot 2050 te wachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden