Beeld Trouw

Column

Laat de volkspartijen duidelijk maken dat ze ergens in geloven

Voor de zekerheid toch even gecheckt in mijn eigen woonplaats, je weet het nooit, zelfs in Rotterdam kunnen ze op een dag zomaar verdwenen zijn. Maar de sociaal-democraten bestaan nog en ze doen onder hun eigen naam mee aan de gemeenteraadsverkiezingen: PvdA, lijst 2. 

Leefbaar heeft lijst 1, en dan volgen nog achttien andere partijen, waaronder tien nieuwe - dat wil zeggen, nieuw voor deze stad: PVV, Denk, De Nieuwe Rotterdamsche Partij, Jezus Leeft, Ubuntu Connected Front, en nog zo wat. Forum voor Democratie is bij Leefbaar ingetrokken; samen tegen de halalslagers, moderne architectuur en IQ-verdunning.

We gaan hier niet zoals in Amsterdam een debat met landelijke kopstukken houden, en dat lijkt me maar beter ook. Lokale verkiezingen moeten worden uitgevochten door lokale politici. En daarnaast kun je je afvragen waar de trends het meest zichtbaar zijn: zetten landelijke ontwikkelingen de toon op lokaal niveau, of is het andersom?

Uit stukken die Trouw de afgelopen weken publiceerde - over de enorme partijversnippering en het schrikbarende gebrek aan kandidaten - kreeg ik al de indruk dat er weleens een nationale waarschuwing uit kon gaan van de lokale malaise en zaterdag kwam daar nog brisant nieuws bovenop. Plaatselijke afdelingen van de PvdA schudden hun historische veren af en gaan de verkiezingen in onder allerlei namen, als het maar niet de eigen is: “Die schrikt mensen af”. Let wel, dit was nog voordat iemand een domme vakantie naar de Malediven boekte, dit is het resultaat van een hardnekkige onderstroom.

Begin van het einde?

De vraag is wat het wegvluchten van het eigen vaandel laat zien. Was de dreun die de PvdA kreeg bij de Tweede Kamerverkiezingen geen tijdelijke inzinking, maar het begin van het einde? Wie verder kijkt dan de dagkoersen (bij tussentijdse verkiezingen in Leeuwarden deed de PvdA het heel aardig), kan onmogelijk optimistisch zijn. En misschien geldt dat wel voor alle middenpartijen; de herrijzenis van het CDA is ook maar relatief en de VVD heeft Mark Rutte, maar dat wil niet zeggen dat het liberale gedachtengoed voor eeuwig bij de normale Nederlander voor anker ligt.

We moeten terug naar onze basis, concludeerde PvdA-rapporteur Paul Depla na de nederlaag bij de Kamerverkiezen: minder technocratie, meer sociaal-democratie. Mij lijkt dat wel wat. Laat de PvdA duidelijk maken dat ze ergens in gelooft en laat de andere volkspartijen dat ook doen, liefst wat minder oppervlakkig en opportunistisch dan tot nu toe, minder gericht op het prikkelen van patriottische instincten, meer op ideeën die ergens vandaan komen en ergens naartoe gaan. 

Maar soms denk ik dat het al te laat is. De de-ideologisering van het midden - een internationaal verschijnsel - heeft het vacuüm geschapen waar de populisten in zijn gesprongen. Weliswaar hebben die zo veel visie en zo weinig bestuurskracht dat ze nauwelijks iets voor elkaar krijgen, maar de traditie van visie mét bestuurskracht is intussen wel ernstig aangetast.

Iemand nog rozen? Rode rozen?

Lees ook:

Links heeft het moeilijk in de gemeenten en de PvdA in het bijzonder. Lokale partijen doen het juist goed. De PvdA werkt daarom steeds vaker samen met GroenLinks, D66 of lokale partijen onder een nieuwe, lokaal klinkende naam.

De PvdA-top probeert de achterban gerust te stellen over het verdwijnen van de partijnaam op lokale kieslijsten. Hoogleraar Boogers snapt die lokale fracties wel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden