null

OpinieVerpleegkunde

Laat de verpleegkundige meebesturen en er gaat meer goed in de zorg

Beeld Trouw

Erkenning genoeg voor verpleegkundigen, na een jaar corona. Maar van de structurele verbeteringen waar zij zo naar verlangen - aanpak van de werkdruk, van personeelstekorten, van administratielast - komt weinig terecht, zegt Sanne Cordfunke-Krebbekx, docent aan de hbo-v Hogeschool Inholland. Hoog tijd dat verpleegkundigen gaan meebesturen.

De verwachtingen waren hooggespannen voor het Jaar van de Verpleegkundige. De WHO had het tweehonderdste geboortejaar van verpleegkundeboegbeeld Florence Nightingale hiertoe uitgeroepen. Wat zou verpleegkundigen in 2020 te wachten staan? Meer dan ooit werden verpleegkundigen in 2020 op de proef gesteld. Tegelijkertijd leek onze beroepsgroep in deze crisis eindelijk de erkenning te krijgen die zij verdient: cadeaus, applaus, een bonus en een recordaantal aanmeldingen bij verpleegkundeopleidingen.

Maar erkenning leidde niet tot structurele verbetering. De Kamer steggelt opnieuw over de zorgbonus, verzuim is historisch hoog en het aantal verpleegkundigen dat het beroep vaarwel zegt, stijgt. Tegen 2025 dreigt een tekort van 100.000 verpleegkundigen. Structurele verbeteringen zullen er pas komen als we onszelf emanciperen ten opzichte van patiëntenzorg, ziekenhuisbesturen en politiek. Het is tijd voor verpleegkundig leiderschap.

Tijdens de coronacrisis werkten veel verpleegkundigen zonder toereikende beschermende middelen. Een jaar later is deze bescherming er nóg niet volledig. Het FFP2-masker is niet opgenomen als standaard mondbescherming voor zorgverleners en lang niet alle zorgverleners zijn gevaccineerd.

Over de zorgbonus was veel onduidelijk: hoe hoog is die, wie heeft er recht op? Gevolg: ongelijkheid, verdeeldheid en onvrede. Minister Van Ark van medische zorg plaatste de Kamer voor een dilemma: er is niet genoeg geld, dus moet de bonus óf lager, óf naar minder mensen.

Maar wat willen verpleegkundigen zelf? Uit een rondvraag van vakblad Nursing blijkt dat de meesten liever structurele investeringen zien in oplossingen voor personeelstekorten, werkdruk en administratielasten en meer ruimte voor patiëntenzorg, maar ook voor scholing, carrièreperspectief en zeggenschap.

Goed werkgeverschap is cruciaal daarvoor en dat kunnen verpleegkundigen zelf mede realiseren.

Verpleegkundigen moeten ook in de raad van bestuur

Een belangrijke stap is het verkrijgen van meer invloed en zeggenschap. Binnen zorginstellingen zien we dit steeds meer gebeuren in de vorm van een verpleegkundige adviesraad. Nog effectiever is het als verpleegkundigen stelselmatig bestuurlijke functies bekleden, óók in de raad van bestuur, zoals in Amerikaanse ziekenhuizen. Dat komt de vertaalslag van werkvloer naar beleid en omgekeerd ten goede, en de autonomie.

Echter, deelname aan bestuur of adviesraad kost tijd en juist tijd is heel kostbaar in de zorg. Die tijd kan worden vrijgespeeld met een sectoronafhankelijke cao voor al het verplegend personeel, zoals medisch specialisten allang hebben. In die cao kunnen zeggenschap en leiderschap worden vastgelegd, maar ook structurele oplossingen voor personeelstekorten, werkdruk en administratielast. In de verpleegkundige functieomschrijving van de nieuwe cao moet structureel ruimte voor leiderschap komen.

Geef binnen organisaties ook een rol aan verpleegkundestudenten. Laat hen meedenken en zich verder ontwikkelen, zodat ze straks nog meer positieve veranderingen kunnen realiseren. Aan verpleegkundeopleidingen de belangrijke taak leiderschap in het curriculum te integreren.

Tot slot is krachtige verpleegkundige advisering ook op politiek niveau cruciaal. Die taak ligt sinds 2013 bij de chief nursing officer, die onze beroepsgroep op het ministerie van VWS vertegenwoordigt en die de verpleging tegen de grillen van de politiek kan beschermen.

Echter, VWS vraagt jaarlijks slechts vijftien tot twintig adviesdagen van deze vertegenwoordiger. Dat lijkt weinig, gezien de enorme uitdagingen in de zorg en strookt niet met het belang van onze beroepsgroep.

Alleen als wij verpleegkundigen over ons eigen lot beslissen, kunnen we structureel meer waardering en betere werkomstandigheden realiseren en voorkomen we een onoverkomelijk tekort aan verpleegkundigen tijdens de volgende pandemie.

Lees ook:

Klappen voor de zorg, meer loon: er zijn betere manieren om werknemers gelukkiger te maken

Toen het aantal coronapatiënten dit voorjaar opliep, klapten burgers hun handen stuk voor de zorg en klonk de roep om hogere lonen in die sector. Er zijn effectievere manieren om het arbeidsgeluk te verbeteren, schrijft hoogleraar Paul de Beer op basis van onderzoek.

Ser: Strenge regels voor zorgpersoneel doen meer kwaad dan goed

Om kosten te besparen moeten zorgmedewerkers alles wat zij doen verantwoorden. Dat heeft contraproductief gewerkt, stelt de Ser in een nota over de zorg van de toekomst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden