Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Laat de slager koosjer slachten en de moslima haar hoofddoek dragen

Opinie

Naema Tahir

Naema Tahir © Maartje Geels
column

Het is alweer bijna de tijd van het jaar om het te vragen. Hoe komen we nader tot elkaar? Hoe komen we uit onze bubbels en zoeken we de verbinding met elkaar?

Hoe verkleinen we de tegenstellingen in onze multi-diverse samenleving, waarin we als vijanden tegenover elkaar staan in vele heikele thema’s: migratie, discriminatie, de pietendiscussie, man-vrouw verhoudingen, de klimaatdiscussie. Vult u maar aan.

Lees verder na de advertentie

Afgelopen zaterdag gaf ik een lezing over deze vragen. Hoe verbinden we, hoe voeren we de dialoog in onze multiculturele en multireligieuze samenleving?

Want het lukt gewoon niet altijd, de verbinding. Er is polarisatie. Verwijdering. Vijandschap.

Vroeger wist ik het wel. Ik doe sinds ‘11 september’ mee aan een maatschappelijk debat over onze complexe samenleving. We moeten gewoon door één deur, geloofde ik, onze tegenstellingen ten spijt. Ga gewoon de dialoog aan. Sluit compromissen: de één een onsje meer, de ander een onsje minder, en morgen andersom. Overal zag je de dialoog ontstaan, de oproep tot verbinding. En toch wringt het. Want het lukt gewoon niet altijd, de verbinding. Er is polarisatie. Verwijdering. Vijandschap.

Er zijn tegenstellingen die je kunt overbruggen en er zijn er die niet kunnen worden bijgelegd.

Ik geef een voorbeeld uit mijn wijk. Ik woon pal naast een lange, mooie, brede, vierbaans laan met hoge bomen, die het geluid opvangen van de voorbijrazende auto’s en de trams. Jaren geleden wilde de gemeente de bomen kappen. Om ruimte te maken voor meer parkeerplaatsen. Al dat mooie groen moest wijken. De bewoners klommen in de pen, voerden actie, hingen overal posters op: ‘Laat de laan de laan!’ stond op die posters. Zonder hoge bomen, zonder dat groen werd de laan minder mooi en zakten de huizenprijzen, vonden de bewoners. Uiteindelijk werd een akkoord bereikt: alleen de zieke bomen werden gekapt en er kwamen nieuwe bomen erbij. Een compromis waarmee iedereen blij mee was.

Hoe kan dat?

Omdat het hier ging om een belangentegenstelling. Het belang van de gemeente bij meer parkeerplaatsen stond tegenover het belang van de bewoners om meer groen. Over belangen valt doorgaans te onderhandelen. De één een onsje meer, de ander een onsje minder en je bent eruit.

Heel anders ligt dat bij ideologische en religieuze tegenstellingen. Daar is vaak geen compromis mogelijk. Je kunt moeilijk een Joodse slager zeggen dat hij alleen op maandag koosjer mag slachten. Of een moslima zeggen, dat ze maar de helft van haar hoofd mag bedekken. Het is wel of niet koosjer slachten, wel of geen hoofddoek.

Wat dan te doen? Het beste is gewoon de andere kant op te kijken. Laat de slager koosjer slachten. Laat de moslima haar hoofddoek dragen.

Wantrouwen

Elkaar met rust laten. Dat deden de bewoners van Mano Majra, een Indiaas dorp, in de briljante roman ‘Trein naar Pakistan’ van Kushwant Singh. Mano Majra was een multiculturele, multireligieuze samenleving. Een dorp waar moslims en sikhs samenleefden. Eeuwenlang. In vrede. In alles wat de religie aanging, keken ze wederzijds de andere kant op.

Tot opeens de religie van buitenaf werd bestempeld als iets wat zo belangrijk is dat samenleven met andersdenkenden niet meer mogelijk was. Toen opeens ontstond wantrouwen en achterdocht en begon het geweld en het grote moorden.

In het aloude ‘live and let live’ zit heel veel wijsheid.

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schrijft ze om de week een column.

Deel dit artikel

Want het lukt gewoon niet altijd, de verbinding. Er is polarisatie. Verwijdering. Vijandschap.