opinie TBS

Laat de forensische zorg niet verdwijnen in een woud van regels

De recidive onder tbs’ers is in ons land lager dan in onze buurlanden. Maar laten we blijven werken aan verbetering, bepleit ChristenUnie Kamerlid Nico Drost.

Het is een grote kerel, misschien wel 150 kilo, laten we hem Tom noemen. Uit zijn hele manier van doen, de opmerkingen die hij maakt, zijn verwarde taalgebruik, blijkt dat Tom getekend is door het leven. Hij is een patiënt. Maar hij is ook een dader van een gruwelijke misdaad. Anders zou ik hem niet treffen tijdens mijn bezoek aan een gesloten tbs-afdeling, een paar weken terug.

Nederland heeft een uitgebreid systeem van ‘forensische zorg’ waarbinnen er psychiatrische hulp wordt geboden aan daders van misdrijven. De tbs met dwangverpleging is daarbij de zwaarste en ook meest bekende vorm. Het forensische stelsel draagt eraan bij dat het overgrote deel van de daders na straf en behandeling op een goede manier terugkeert in de samenleving. Rond de eeuwwisseling keerde nog rond 74 procent terug zonder verdere incidenten. Nu is dat aandeel gestegen tot 81 procent. Die stijgende lijn moeten we doorzetten en daarmee onze veiligheid vergroten.

Incidenten

Een van de pijlers onder ons strafrecht is de vergelding van de misdaad. Het is terecht dat misdadigers soms jarenlang de cel ingaan. Een andere pijler is het voorkomen dat daders opnieuw de fout ingaan. Wie de krantenkoppen leest over tbs, kan het niet ontgaan dat er vreselijke incidenten zijn. Ieder ernstig incident laat diepe sporen na bij slachtoffers, nabestaanden en de samenleving. En ieder incident mag aanleiding zijn om het systeem verder te verbeteren.

Maar dat doen we niet door de tbs af te schaffen of door behandelaars via nieuwe regels het werk onmogelijk te maken. Juist de intensieve behandeling, gecombineerd met de stapsgewijze reïntegratie via allerlei verlofstappen onder professionele begeleiding, zorgt ervoor dat de recidive onder tbs’ers lager is dan in onze buurlanden.

Goede plaats

Er is daar wel een verbeterslag mogelijk. Want het is cruciaal dat de samenleving hiervoor wordt toegerust. De burgemeester, lokaal verantwoordelijke voor veiligheid, maar ook maatschappelijke organisaties en buurtbewoners kunnen een belangrijke rol spelen om te zorgen dat iemand op een goede manier een plaats vindt in een stad of dorp. Maar hoe kunnen we van de gemeenten, organisaties en welzijnswerkers verwachten dat ze anticiperen op een terugkerende tbs’er, als er cruciale informatie niet mag worden gedeeld?

Vandaag wil ik tijdens het debat in de Tweede Kamer over het tbs-systeem de minister vragen om meer in te zetten op de maatschappelijke veiligheid. Door forensische trainingen en expertise te bieden aan vrijwilligers en organisaties die hun tijd steken in het bieden van hulp aan ex-gedetineerden. Door informatie over terugkerende tbs’ers breder te delen met het oog op hun goede terugkeer, bijvoorbeeld met de zorg en de sociale dienst. Door nauwere samenwerking te stimuleren tussen partijen als de gevangenis, de zorgaanbieders, reclassering, gemeenten en de vrijwilligers.

Isolement

Want niemand is er in Nederland bij gebaat als Tom, als hij al ooit mag terugkeren in de samenleving, terechtkomt in een isolement. Niemand is erbij gebaat als we het forensische stelsel, en ook de tbs, wegstoppen achter een woud van regels, waardoor belangrijke informatie niet kan worden gedeeld. Daarmee worden de risico’s voor onze samenleving juist groter.

Want het kwaad komt soms letterlijk in mensen boven en dat zal, helaas, blijven voorkomen. Het antwoord daarop is dat kwaad onder ogen zien, menswaardig straffen en toewerken naar resocialisatie en herstel, ook bij hen waar dat misschien niet vanzelfsprekend meer is. Uiteindelijk komt dat de veiligheid van ons allen ten goede.

Lees ook :

De een gaat compleet door het lint, de ander kan zijn woede controleren. Hoe kan dat?

Iedereen wordt af en toe boos. Maar de een weet zijn woede te beteugelen en de ander gaat helemaal door het lint. Dat verschil is een raadsel.

Was het Kamerdebat anders gelopen zonder de familie van Anne Faber in de zaal?

Wat is het effect van publiek op het politieke debat? De aanwezigheid van de familie van de vermoorde Anne Faber toen haar zaak werd besproken in de Tweede Kamer zorgde onlangs voor ophef.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden