null Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

Krankzinnige filmscènes, maar ze gebeuren echt in de banlieues

Zullen we gezellig in Marseille gaan winkelen vandaag?” Gezellig? Als mijn vader alweer op dit onzalige idee kwam, hield ik even mijn adem in. Zouden we dan ’s avonds levend naar ons lieflijke en vreedzame Aix terugkeren? Marseille was toch het Franse Chicago, waar de plaatselijke Al Capones, met Italiaans of Corsicaans klinkende namen als Spirito of Guérini, van de havenstad een maffianest hadden gemaakt?

Maar het viel wel mee met het geweld van la pègre, de onderwereld, dat zich vooral afgeschermd afspeelde. In de jaren zestig was 90 procent van de heroïne die Amerikanen consumeerden afkomstig uit Marseille. Dit gaf regisseur William Friedkin genoeg inspiratie om zijn met vijf Oscars beladen film The French connection (1971, met Gene Hackman) te draaien.

Het uitdijende geweld verspreidt zich in de straten

Hoe anders gaat het er nu aan toe in de stad die ooit door Griekse kolonisten uit Phocaea werd gesticht. Het uitdijende geweld heeft zich in de straten van de stad verspreid en met name in de quartiers nord, de noordelijke banlieue waar drugshandel welig tiert.

Alleen al in de eerste negen maanden van dit jaar werden zestien mensen vermoord in Marseille en omgeving door afrekeningen tussen rivaliserende bendes. Veelal jongeren, soms alleen omdat ze op de uitkijk stonden voor de ingang van een flat waar de handel plaatsvindt. De laatste vorige maand was 14 jaar oud. Ook vorige maand werd iemand ontvoerd, in de kofferbak van een auto gestopt en levend verbrand. ‘Barbecueën’ heet dit in Marseille.

Over de (verloren) strijd van de politie in Marseillaanse no-goarea’s gaat de film Bac Nord die sinds 18 augustus in de Franse bioscoop draait. De geschrokken Fransen hebben de hyperrealistische film naar de top van de bioscooplijsten gebracht met 1,6 miljoen bezoekers. Heel bijzonder is dat Bac Nord, terwijl hij pas net een maand draait in de Franse bioscopen, sinds deze week ook te zien is in Nederland op de streamingdienst Netflix. Wie wil weten hoe in Marseille het gezag van politie en autoriteiten in bepaalde migrantenbuurten wordt ondermijnd, moet vooral naar deze rauwe film met krankzinnige scènes gaan kijken.

Bac Nord is gebaseerd op waargebeurde feiten die negen jaar geleden tot de ontmanteling van een hele politie-eenheid hebben geleid, wegens afpersing en onorthodoxe methoden. Deze week besteedde het dagblad Le Figaro twee volle pagina’s aan de impact van deze film en interviewde daarvoor tal van betrokken politiefunctionarissen. Een van hen vertelde: “Deze film is voor 90 procent geloofwaardig. We zijn al in hinderlagen terechtgekomen met soms vijftig aanvallers. We leven in een mix van adrenaline en gezonde angst met als doel: heelhuids thuiskomen.”

Marseille staat misschien aan de top van de criminele ladder, maar in tientallen migrantenbuurten elders in Frankrijk is het (soms gewapende) geweld gericht tegen politie, brandweer en ambulancepersoneel groeiende. Volgens dagblad Le Monde werd vorig jaar 27.500 keer geweld tegen politieagenten of gendarmes gebruikt, dat is twee keer zo veel als twintig jaar geleden.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden