null Beeld
Beeld

CommentaarVakantiereis koning

Koninklijke reis is een klassieke faux pas

De vakantietrip naar Griekenland van Koning Willem-Alexander met zijn gezin kan de geschiedenis in als een klassieke faux pas. De term staat voor een overtreding van de sociale regels door het niet waarnemen van bepaalde signalen of ze verkeerd te interpreteren. De koninklijke familie meende dat ze haar privé-reis naar het buitenland gewoon kon laten doorgaan. Ze vloog immers met het regeringsvliegtuig naar de eigen woning in de Peloponnesos, een gebied waar het geen code oranje of rood is.

De koninklijke familie voldeed dus volgens de letter van de huidige lockdown-richtlijn aan de regels. Maar het signaal dat ze hiermee afgaf, was volstrekt verkeerd. Het leek alsof de strenge woorden van het kabinet, om de komende vier weken vooral in en om het huis te blijven en alleen als het strikt noodzakelijk is te reizen, niet op het koningshuis van toepassing zijn.

De kwestie had snel kunnen uitgroeien tot een staatsrechtelijke crisis. Van links tot rechts sprak men zijn stomme verbazing erover uit. Dat juist de koninklijke familie met haar voorbeeldfunctie nu op reis ging.

Willem-Alexander en Maxima verdienen waardering voor hun werk

Het valt daarom te prijzen dat de koning, weliswaar aangespoord door het kabinet, vrijdagavond vlak na aankomst al liet weten dat zijn gezin de vakantie ging afbreken om terug te komen naar Nederland. Gezegd moet hier ook eens worden, dat Willem-Alexander en Maxima de afgelopen maanden grote waardering verdienen voor hun werk. Ze brengen vrijwel dagelijks bezoeken aan instellingen en mensen die te maken hebben met de coronacrisis. Ze zorgen daarmee voor de noodzakelijke verbinding in dit verdeelde land. Ze steken waar ze kunnen mensen in nood een hart onder de riem. En de toespraken die Willem-Alexander tegenwoordig houdt, zoals die tijdens de 4-mei-herdenking, verdienen respect.

Formeel valt de koning zelf ook niets te verwijten. Want alles wat het staatshoofd doet, valt onder de ministeriële verantwoordelijkheid. Premier Rutte trok terecht alle verantwoordelijkheid naar zich toe. In een verklaring aan de Kamer meldde hij ‘te laat’ te hebben ingezien dat deze vakantiereis nu niet wenselijk is en indruist tegen het algemeen belang.

Dat is opmerkelijk, want de premier weet hoe licht ontvlambaar het huidige maatschappelijk klimaat is. Dat sociale media kunnen functioneren als een snel volksgericht waar niemand aan kan ontkomen. Zelfs de kerken, met hun grondwettelijke uitzonderingspositie, werden de afgelopen weken niet ontzien. Maar met zijn verklaring heeft Rutte zich als schild van het koningshuis opgeworpen. De kwestie is wel een goede aanleiding om weer eens een stevig politiek debat over de ministeriële verantwoordelijkheid te voeren. Het is ook meteen een harde les voor kroonprinses Amalia, die nu aan den lijve heeft meegemaakt hoe het werkt in de gouden kooi.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Griekenland-reis koning was staatsrechtelijk gevaarlijk

De vakantie van koning Willem-Alexander was niet alleen dom, maar staatsrechtelijk ook gevaarlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden