CommentaarSpaanse koningshuis

Koning Felipe moet meer doen voor het morele gezag van het Spaanse koningshuis

Toen koning Felipe VI in 2014 aantrad als nieuwe koning van Spanje was duidelijk wat zijn voornaamste taak zou worden: hij moest het Spaanse koningshuis nieuw gezag geven en toekomstbestendig maken. Want zijn vader Juan Carlos I had er een potje van gemaakt, als middelpunt van talloze schandalen.

Maandag voltrok zich dan eindelijk het sluitstuk van Felipes pogingen om schoon schip te maken. In de loop van de avond werd een brief van Juan Carlos naar buiten gebracht, waarin hij aankondigde dat hij zijn zoon niet langer in de weg wil lopen, en daarom kiest voor een ballingschap buiten Spanje. Gisteren had hij het land al verlaten, met vooralsnog onbekende bestemming.

Voor Spanje is dat goed nieuws. Juan Carlos – ooit een nationale held aan wiens hand Spanje de dictatuur van Franco achter zich liet – had zich onmogelijk gemaakt met een eindeloze reeks schandalen rond exorbitante tripjes, schimmige fiscale constructies, minnaressen en corruptie. Van een tonnen kostende jachttrip in Botswana midden in de financiële crisis, tot het overmaken van tientallen miljoenen euro’s op de rekening van een maîtresse: de ellende bleef zich aandienen. In Spanje en Zwitserland wordt onderzoek gedaan naar een Saudische betaling van 100 miljoen dollar op een Zwitserse bankrekening, gelinkt aan Juan Carlos.

Er zat voor Felipe kortom niet veel anders op dan rigoureus op te treden en zijn vader de wacht aan te zeggen. Daarmee is hij niet uniek. Moderne, Europese koningshuizen hebben niet veel anders dan hun reputatie om op te overleven, en als die reputatie bezoedeld raakt, dan volgen er maatregelen. Denk aan hoe de Nederlandse regering omging met de smeergeldaffaire van prins Bernhard of hoe de Belgen nog niet zo lang geleden het zwarte schaap prins Laurent kortten op zijn financiële toelage na een reeks pijnlijke misstappen.

Voor Spanje is de ingreep des te belangrijker. Het koningshuis is in theorie (naast voetbal) een van de weinige instituten die het land enigszins bijeen kunnen houden – ook al zijn er heel wat regio’s waar de emigratie van Juan Carlos met schouderophalen verwelkomd zal worden. Veel inwoners van bijvoorbeeld Catalonië hebben niets met Spanje, laat staan met het Spaanse koningshuis. Hen staat bovendien nog scherp voor de geest hoe Felipe rond het omstreden onafhankelijkheidsreferendum in Catalonië onomwonden partij koos tegen de separatisten.

Wat dat aangaat, kan Felipe eigenlijk niet volstaan met het wegsturen van zijn vader: zelf zal hij ook meer zijn best moeten doen om koning van álle Spanjaarden te zijn om het morele gezag van het koningshuis overeind te houden.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden