Column

Kom op, Mark, investeer eens in schrijvershuizen in plaats van in Shell

Columnist Jamal Ouariachi. Beeld Maartje Geels

Voor De Groene Amsterdammer maakte Roderick Nieuwenhuis een mooie reportage over schrijvershuizen in Engeland. Er is daar veel zorg voor de plekken waar roemruchte auteurs werden geboren of waar zij hun meesterwerken schreven. 

De Brit hecht daar belang aan, en als het nodig is, draagt de politiek een steentje bij aan het behoud van dat literaire erfgoed. Schrijnend is het contrast met de situatie in Nederland dat Nieuwenhuis schetst.

Slechts tien schrijvershuizen kennen we hier, die alle te lijden hebben gehad onder de kunstbezuinigingen van 2012. Een elfde schrijvershuis, dat van wijlen Harry Mulisch, staat al jaren in de startblokken, maar kan mede vanwege geldgebrek niet op reguliere basis de deuren openen. Ligt die slordige omgang met dat literaire erfgoed misschien aan de kwaliteit van onze dode schrijvers? Eerlijk is eerlijk: als je alleen al naar de negentiende eeuw kijkt, moet je vaststellen dat de literatuur uit Frankrijk, Groot-Brittannië, Rusland en de VS een schandalige hoeveelheid grote namen heeft voortgebracht. Zij hebben Flaubert, Austen, Tolstoi en Melville. Bij ons kan hooguit Multatuli met ‘Max Havelaar’ daaraan tippen.

Laat in dat boek nu net ene Droogstoppel het woord voeren. Hoe typisch! Maar met Droogstoppel bespotte Multatuli nu juist de Hollandse minachting voor de schone kunsten, en die minachting bestaat nog steeds. Vreemd. We zijn nota bene een volk dat weigert straten om te dopen die naar massamoordenaars uit de Gouden Eeuw vernoemd zijn. Daarmee zou je namelijk de geschiedenis ontkennen. Ergens is er dus toch wel een besef dat het verleden belangrijk genoeg is om in het heden een plaatsje te krijgen.

Populisten

Ik heb het vermoeden dat een en ander voortkomt uit een scheidslijn die, vooral door rechtse populisten, getrokken is tussen enerzijds de elite en anderzijds de ‘gewone man’. De elite leest literatuur, de gewone man gaat naar een musical.

Maar een musical als ‘Les Misérables’, al decennialang wereldwijd een hit, is gebaseerd op een literaire roman. Van de negentiende-eeuwse Franse schrijver Victor Hugo. De scheidslijn is vals.

Ook de ‘gewone man’ heeft profijt van wat de grote schrijvers uit het verleden ons hebben nagelaten. Wie zich van Harry Mulisch alleen herinnert dat je dat boek over die aanslag voor je lijst moest lezen, kan alsnog een fijne middag beleven in de kleurrijke werkkamer van de overleden schrijver. Maar dan moet het Harry Mulisch-huis dus wel permanent voor publiek worden opengesteld. En moet daar dus wel geld voor beschikbaar komen.

Vanaf 2012 werd er op de gehele kunstsector 200 miljoen euro bezuinigd. Ter vergelijking: dat is een tiende van het cadeautje dat het huidige kabinet van plan is te schenken aan Shell en Unilever. Dat cadeautje aan buitenlandse aandeelhouders draagt niets bij aan onze cultuur. Dan liever een paar miljoen euro investeren in wat schrijvershuizen. Kom op, Mark, je kan het!

Psycholoog en schrijver Jamal Ouariachi is in de zomerweken een van de vervangers van Stevo Akkerman en Sylvain Ephimenco. Al zijn columns vindt u hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden