null Beeld

ColumnJurriën Hamer

Klimaatverandering lijkt spe­ciaal ontworpen om ons doodsbang te maken

Naast corona grijpt deze zomer een nieuwe, zeer besmettelijke aandoening om zich heen: klimaatangst. Misschien heb je het al eens ervaren. Dat je de verschroeiende bosbranden in Siberië, Oregon en Turkije ziet en pijn in je buik krijgt. Dat je naar een donker wolkendek tuurt en denkt: waar breng ik de kinderen naartoe als de woonkamer onder water loopt? Dat je carrière maakt en geen vreugde voelt, maar zorgen. Want wat is het allemaal waard als straks de apocalyps voor de deur staat?

Klimaatverandering lijkt spe­ciaal ontworpen om ons doodsbang te maken. Het maakt ons bang voor volgende week, omdat extreem weer zomaar op kan gaan steken. Het maakt ons bang voor over honderd jaar, omdat ons land dan misschien onleefbaar is. En het maakt ons overal bang. The Economist legde onlangs in akelig detail uit waarom je in een 3 graden warmere wereld nergens veilig bent – zo’n stijging is een reële mogelijkheid.

Geen wonder dat steeds meer mensen bij de psycholoog aankloppen. De Volkskrant tekende verhalen op van veelal jonge mannen en vrouwen die gebukt gaan onder chronische klimaatstress en daarvoor hulp zoeken. Het artikel beschreef een iconisch beeld van onze tijd: een moeder die na een bevalling alleen maar kan vrezen voor de onheilspellende toekomst van haar kind.

Ik vraag me af of in alle sommetjes angst als kostenpost van klimaatverandering wordt meegenomen. Je hoort vaak dat de kosten van broeikasmitigatie en klimaatadaptatie verbleken bij de maatschappelijke prijs van nietsdoen. Maar houdt men dan ook al rekening met de decennia vol wanhoop die op ons wachten als we klimaatverandering niet binnen de perken houden?

Klimaatverandering is ‘death by a thousand cuts’

Als de wereld faalt, gaat de menselijke beschaving immers niet met een epische oerknal ten onder. Klimaatverandering is death by a thousand cuts. Hongersnoden, hittegolven, overstromingen en vluchtelingenrampen volgen elkaar op, totdat er na vele verdrietige jaren simpelweg te weinig veerkracht over is.

Het is een horrorscenario – maar de politiek lijkt niet echt onder de indruk. Demissionair premier Mark Rutte had tijdens de overstromingen in Limburg een gouden kans om te erkennen dat klimaatverandering hem ook erg verontrust en dat zijn nieuwe kabinet, wie er ook in zal zitten, alles zal doen om onze emissies drastisch terug te brengen. Maar hij vond het ‘niet passend’ om op dat moment stellige uitspraken te doen over het klimaat. Tsja, het was inderdaad passender geweest om vanuit het Torentje de natie toe te spreken en te vertellen dat de toekomst van Nederland op het spel staat.

In plaats daarvan schrijven hij en D66-leider Sigrid Kaag geduldig een ‘aanzet tot een regeerakkoord op hoofdlijnen’ en is een nieuw kabinet vooralsnog uit zicht. Het zou zomaar kunnen dat de angstaanjagende realiteit van klimaatverandering in het Haagse slechts aanleiding geeft tot afgezwakte compromissen. Het zou zomaar kunnen dat Rutte vooral bang is voor gebrek aan draagvlak.

Je zou Rutte bijna, als zijn blik op een onbewaakt moment over de hemel glijdt, enige klimaatangst toewensen.

Filosoof en schrijver Jurriën Hamer valt deze zomer in als columnist. Eerdere columns van hem vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden