column

Klimaatverandering, in het Nederlandse brein

Rob Schouten Beeld Maartje Geels

Nee, niet die op aarde maar die in ons hoofd. Wat is er aan de hand in het Nederlandse brein, voorheen altijd geroemd om zijn gematigdheid, zeg maar gewoonheid, zijn gezond verstand? 

Maar de laatste tijd wordt het geteisterd door extremiteiten, Jantje-lacht-Jantje-huilt-achtige temperatuurschommelingen. De endorfinespiegel stijgt gevaarlijk en het is nog maar de vraag of de oude dijken van de modaliteit het houden.

Hoe komt het? Heeft het te maken met de klimaatverandering buiten, de tropische temperaturen die ook een soort zuidelijk temperament naar onze contreien aanvoeren? Is het de democratisering allerwegen die ons de das afdoet? Of de globalisering en onze daaruit voortvloeiende kennisname van andere culturen? Het is aan de historici van de toekomst om de opmerkelijke verschuiving in onze mentaliteit in kaart te brengen en te duiden, wij zitten er maar mooi mee.

Laten we Nederland-Duitsland nog eens bekijken. Tot diep in de tweede helft klaagde Frank Snoeks steen en been dat we weliswaar voorstonden, maar het toch niet goed deden, dat de Duitsers er veel te makkelijk doorkwamen en dat dit niet het elftal was dat Koeman wilde zien. Tot ‘we’ opeens nog twee keer scoorden en zie, daar was wat we in de poëzie de volta noemen, de wending in de gemoedsstemming een feit. 

Ineens was de lente voor het Nederlands elftal aangebroken. En na de wedstrijd hetzelfde beeld, alsof we wereldkampioen waren geworden, Nederland verslaat Duitsland met fraai voetbal. Vergeten was het gekluns van Matthijs de Ligt, het moeizame wegwerken, het gestuntel van de Duitsers dat het ons makkelijk maakte even-eens. Koeman (hoe noordelijk en flegmatisch kun je het hebben!?) lachte van oor tot oor en beweerde dat niet alleen hij en zijn mannen, maar het hele Nederlandse volk dit verdiend had. 

In ‘Studio Voetbal’ zaten alle vijf kenners euforisch te glunderen. ‘De fraaie, maar geflatteerde zege’ waarvan een medium het waagde te spreken, werd als ongepast door Tom Egbers van tafel geveegd. Huiscolumnist Jan Beuvink die kwam zeggen dat één zwaluw nog geen lente maakt, werd als een feestbederver naar volgende week doorverwezen. Kortom, niemand mocht nog aan het daverende succes van het Nederlandse elftal komen.

Zure regen

Niet dat ik niet blij en tevreden was, 3-0 tegen de Duitsers, tjonge. Maar de onmatige juichstemming, alsof nu alle leed geleden was en we weer een fijn stel jongens hadden dat het wel even voor ons zou opknappen tegen alle mogelijke vijanden, stemt me tot verbazing en ongerustheid. 

En het staat natuurlijk niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een algeheel verval van het verstand; de domme gebaartjes op het voetbalveld, de scheldpartijen op sociale media, de schaterende BN’ers op tv, de getatoeëerde armen en ruggen van jan en alleman als stijgend cultuurgoed (ik zag onlangs balletdanser Sergei Polunin met een flinke tattoo op zijn bast), de zwarte-pietdiscussie, het hoort allemaal bij de klimaatverandering. En ik weet het, dit is een zuur stukje maar zure regen hoort er ook bij. Vanavond België-Nederland. Een overwinning voor Nederland zou fataal zijn.

Lees ook eerdere columns van Rob Schouten 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden