opinie

Kinderen verdienen een moedertaal én een vadertaal

Vluchtelingenkinderen krijgen les Arabisch op een Rotterdamse weekendschool. Beeld Hollandse Hoogte / Marcel van den Bergh

De overheid moet les in de moedertaal, ook van Turkse kinderen, zelf faciliteren, vinden onderwijsdeskundige Zeki Arslan en docent wiskunde Siep de Haan.

Meer dan 20 procent van de Nederlanders is van huis uit meertalig. Aandacht voor meertaligheid van het kind doet recht aan zijn intellectuele capaciteiten. Taal is een verbindende sleutel tussen culturen. De sleutel die kinderen toegang verschaft tot de toekomst en het verleden, gekoppeld aan de eigen gemeenschap en familie. Het is een universeel recht, zelfs een mensenrecht, dat kinderen de cultuur van hun ouders en grootouders kennen.

De Turkse gemeenschap wil de eigen kinderen hun moedertaal niet onthouden. Migrantenouders zijn er overigens van overtuigd dat het belangrijk is dat kinderen zich uitstekend leren uitdrukken in het Nederlands (en het Engels).

Nog niet zo lang geleden, in de periode van 1970 tot 2004, gaven docenten aanvullende taallessen in de moedertaal van allochtone kinderen. De extra taallessen werden aangeboden in het basisonderwijs: Onderwijs Allochtone Levende Talen, kortweg OALT. Destijds werkten er meer dan 1800 OALT-docenten. Na 2004 is dit onderwijs afgeschaft en zijn alle docenten ontslagen. Een van de gevolgen is dat steeds meer kinderen vragen hebben over hun identiteit: waar kom ik vandaan, wat is de geschiedenis van mijn grootouders?

Een grote groep kinderen heeft geen mogelijkheid om in hun moedertaal onderwezen te worden. Vaak hebben migrantenouders simpelweg te weinig geld om de extra taallessen zelf te bekostigen. Het is niet opportuun om vervolgens die gemeenschappen, zoals bijvoorbeeld de Turkse gemeenschap, te verwijten dat zij financiële hulp van de Turkse overheid accepteren voor extra taallessen.

De Nederlandse overheid kan juist nu haar verantwoordelijkheid nemen op basis van de huidige ontwikkelingen. Dit is de ultieme gelegenheid om het OALT een nieuwe kans te geven. Samenwerking tussen overheid en de verschillende migrantengroepen, op het gebied van meertaligheid, levert een win-winsituatie op. De goede relatie en het vertrouwen tussen overheid en de bi-culturele minderheden zal toenemen. Het faciliteren van taalonderwijs vergroot het gevoel van minderheden dat zij gehoord worden en dat hun behoeften worden erkend. Het vergroot het gevoel erbij te horen. Op het terrein van meertaligheid moet geen cultuuroorlog gevoerd worden.

Richt privaat fonds op

Maak de bi-culturele gemeenschappen daarom niet afhankelijk van het buitenland. Richt een Nederlands privaat fonds op, waarin de Nederlandse gemeenschap, tezamen met particuliere fondsen, extra taallessen kan financieren. Op basis van heldere criteria, zoals transparantie en overleg tussen aanbieders van de lessen en het onderwijsveld, kunnen de gemeenten vanuit dit fonds bijdragen aan meertaligheid en zo vermijden dat er invloed vanuit het buitenland binnensluipt.

Demografische ontwikkelingen versterken de problematiek rond meertaligheid, met name in de vier grote steden en de middelgrote stedelijke gebieden. Er is instroom vanuit andere Europese landen, er zijn arbeidersmigranten, maar ook kenniswerkers, en niet te vergeten zijn vele Nederlanders getrouwd met een niet-westerse partner. Alleen al in Amsterdam heeft meer dan 55 procent van de 13- tot 17-jarigen een niet-westerse achtergrond en is minder dan 35 procent nog van Nederlandse origine, volgens gegevens van de gemeente Amsterdam uit 2017.

Kortom, het betreft hier een samenlevingsvraagstuk dat vraagt om meer denkwerk en om een aanpak die we nu nog missen. Laten we elkaar wat extra meertaligheid gunnen. Overheid neem stelling en financier de eigen meertaligheid op onze Nederlandse scholen. Wij gunnen onze kinderen zowel een moeder- als ook een vadertaal.

Lees ook:

Zorgen in Kamer over Turkse plannen met weekendscholen

De Tweede Kamer is bezorgd over het nieuws dat de Turkse regering weekendscholen wil financieren in Nederland. De VVD en de SP hebben Kamervragen gesteld aan minister Wouter Koolmees van sociale zaken.

Yusuf Altuntas vertelt waarom Nederland de Turkse weekendscholen aan zichzelf heeft te wijten

Nederlandse Turken krijgen al decennia lessen in de moskee, op internaten en in zomerkampen. Een nieuw Turks plan om in Nederland weekendscholen te starten, is slechts het jongste initiatief in een lange reeks.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden