Opinie

Kiest Tweede Kamer voor PrEP, dan wordt hiv-besmetting zeldzaam

De PrEP-pil reduceert de kans om hiv te krijgen tot bijna nul. Beeld anp

Vorige week dienden GroenLinks en D66 een voorstel in voor een overbruggingsregeling naar definitieve beschikbaarheid voor PrEP, de hiv-preventiepil. Hierover stemt de Tweede Kamer morgen. Antony Oomen en Sebastiaan Verboeket van actiegroep PrEP nu pleiten voor de pil.

Terecht lopen beide partijen vooruit op het te verwachten advies van de Gezondheidsraad dat al lange tijd op zich laat wachten. De aanhoudende besluiteloosheid doet vermoeden dat de late komst van dit rapport deel uitmaakt van een politieke strategie, in plaats van een maatschappelijk verantwoorde keuze.

De feiten over PrEP zijn kristalhelder. Het werkt. Goede inname reduceert de kans om hiv te krijgen tot bijna nul. Met adequate medische begeleiding bestaan er geen risico's voor de gezondheid van gebruikers. Onder invloed van PrEP-gebruik is in steden als San Francisco, Londen en New York de afgelopen jaren het aantal nieuwe hiv-infecties gestaag en spectaculair gedaald. Ook in Nederland heeft het middel de potentie om als laatste schakel in de keten van samenhangende hiv-preventiemaatregelen ervoor te zorgen dat nieuwe infecties een zeldzaamheid worden. Dit tegenover de huidige realiteit van jaarlijks 900 nieuwe hiv-diagnoses in Nederland. In 2016 waren hiervan naar schatting 500 nieuwe infecties, waarvan 80 procent bij homo- en biseksuele mannen. Elk jaar komen er dus vele mensen bij die de rest van hun leven medicatie moeten slikken, vanwege dat ene moment zonder condoom.

Tegenargumenten

Ondanks de successen van PrEP circuleren er twee hardnekkige - maar weerlegbare - argumenten tegen. Ten eerste zijn er de kosten. De recente media-aandacht voor hoge geneesmiddelenprijzen maakt politieke behoedzaamheid voor nieuwe vergoedingen begrijpelijk. Deze houding echter is juist in dit dossier misplaatst. Het patent op de werkzame medicijnen in de hiv-preventiepil is dit jaar vervallen, waardoor ook generieke versies van PrEP op de Nederlandse markt konden worden gebracht. Dit leidde dit jaar tot een prijsdaling van 550 naar 99,50 euro per maand. Vergoeding en bevordering van laagdrempelig PrEP-gebruik kan hiv-infecties helpen voorkomen en bespaart de maatschappij vele - naar verhouding dure en levenslang noodzakelijke - hiv-behandelingen (ongeveer 1000 euro per maand).

Een tweede argument tegen PrEP is de gevreesde toename van soa's door verminderd condoomgebruik. Binnen de Amsterdamse PrEP-studie blijkt de frequentie van soa's even hoog voor als na het starten van PrEP. De noodzakelijke zorgvuldige medische begeleiding zorgt ervoor dat soa's eerder opgespoord en behandeld kunnen worden. Dit perkt de huidige soa-epidemie juist in.

Ongemak

Voorts zijn er nog emotionele, moralistische en stigmatiserende argumenten tegen deze pil. Nederland prijst zichzelf graag voor zijn acceptatie van homoseksualiteit. Toch heerst er ongemak wanneer de seks in dit woord ook buiten het burgerlijke, het gangbare blijkt te kunnen worden bedreven.

Jaren van intensieve campagnes voor het condoom als panacee tegen hiv hebben bovendien geleid tot stigmatisering van hen die - om wat voor reden ook - niet of niet altijd even goed met dit middel uit de voeten kunnen. Voor zowel condooms als elke andere preventiemethode geldt: one size does not fit all. Op het gebied van anticonceptie weten we dit al decennialang.

We staan op een historisch kruispunt op het gebied van hiv-preventie. Zoals in 1996 hiv van dodelijke plaag een chronische ziekte werd door de introductie van nieuwe hiv-remmers, kan 2018 het jaar zijn waarop we de verspreiding van hiv in Nederland krachtig een halt toeroepen. Onze volksvertegenwoordigers moeten dáár deze week een keuze in maken. Laten ze kiezen voor PrEP, zowel vanuit pragmatisch als medemenselijk oogpunt.

Lees ook: Hiv-preventiepil kan leiden tot minder condoomgebruik (2015)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden