Opinie

Kernenergie is helemaal niet veilig

Maart 2011: een Japanner wordt gescreend op radioactiviteit na de ramp met de kerncentrale in Fukushima. Beeld AP

De atoomlobby verzwijgt moedwillig de enorme risico’s van nucleaire centrales, stelt Els de Groen, schrijver, journalist en voormalig Europarlementariër voor De Groenen/Vrije Europese Alliantie.

Nu kolen-, olie- en gasverbruik de aarde opwarmt of doet beven, wordt de roep om kernenergie luider. Compleet met de oude mantra: grote ongelukken, kleine kansen. Waterkracht, fijnstof en aardgaswinning heten allemaal veel gevaarlijker dan kernenergie… Tsjernobyl was de schuld van de Russen en Fukushima kwam door een tsunami, en de aantallen slachtoffers berusten op speculaties. Het wordt tijd een eind te maken aan de demagogie van atoomlobbyisten als emeritus hoogleraar Jan Goudriaan.

De deskundigheid die ze uitdragen, zinkt in het niet bij alles wat ze verzwijgen. Nooit reppen ze over het afvalprobleem en de langetermijngevolgen. Tijdens uraniumwinning, bij opwerking en ontmanteling ontstaan grote hoeveelheden afval die honderden jaren (cesium) tot tienduizenden jaren (plutonium) en zelfs miljarden jaren (uranium) sterk radioactief blijven. Op die schaal zijn wij eendagsvliegen, al is het met een voetafdruk waaraan geen dinosaurus kan tippen.

Ook vertellen deskundigen nooit dat bij de berekening van ‘veilige’ doses altijd wordt uitgegaan van een gemiddelde mens. De vier tot tien maal grotere stralingsgevoeligheid van vrouwen, kinderen en ongeboren baby’s wordt niet meegerekend. Voor Nederland betekent dit dat drievijfde van de bevolking blootgesteld mag worden aan ontoelaatbare stralingsniveaus. De jaardosis van 1 millisievert ervaart een foetus als 10 millisievert ofwel de halve jaardosis van een radiologisch werker!

Bovendien is de gevoeligheid van weefsels en organen, uitgedrukt in procenten, in een stelsel gegoten dat geen enkele correctie toelaat. Zouden we morgen ontdekken dat onze longen gevoeliger zijn dan altijd is aangenomen, dan moeten we de gevoeligheid van een ander orgaan verlagen, omdat de gevoeligheid van alle organen samen 100 procent moet blijven.

Toch wordt dit ondeugdelijke stelsel gebruikt om de toegestane belasting van bijvoorbeeld de blaas te berekenen en vervolgens te besluiten om werkers al dan niet een besmette ruimte in te sturen of om leden van de bevolking al dan niet te evacueren.

Pillen

Vorig jaar hebben alle Nederlanders binnen een straal van 100 km om een kerncentrale jodiumtabletten gekregen. Mits tijdig ingenomen verzadigen die de schildklier, waardoor het radioactieve jodium-131 niet meer wordt opgenomen. Wat deskundigen niet vertellen, is dat er nog meer in de lucht zit: strontium bijvoorbeeld, dat zich ophoopt in onze botten, of plutonium dat het rood beenmerg opzoekt. Daar zijn geen pillen tegen. De gevoeligheid van de schildklier is maar een fractie van de totale gevoeligheid.

Waar ook nooit over gerept wordt, is het ontbreken van een uitvaartverzekering. Na een diensttijd van dertig jaar zijn de meeste centrales op. In Doel, Tihange en Borssele staan centrales van veertig jaar oud. In diverse reactorvaten zitten duizenden scheuren, zogeheten waterstofvlokken. Dat leidt tot een dilemma: de splijtstofstaven moeten permanent worden gekoeld, maar de scheuren dwingen ons de temperatuur van het noodkoelwater drastisch te verhogen. Toch blijven de centrales open. Er is niet gespaard voor sloop, er is ook geen premie betaald voor een ongevallenverzekering of de kosten van evacuaties. Er is namelijk niet één verzekeraar die de risico’s durft te lopen. Had een kerncentrale vier wielen, dan zou hij direct van de weg gehaald worden.

Waarom gebeurt dat dan niet? Graag citeer ik Einstein: “De ontketende atoomkracht heeft alles veranderd, behalve onze manier van denken… De oplossing van dat probleem ligt in het hart van de mensen. Had ik dat geweten, dan was ik horlogemaker geworden.” Niet alles wat we ontdekken is goed, maar kennelijk vraagt het moed vergissingen toe te geven.

Lees ook:

Wanneer je het gevaar van kernenergie plaatst naast andere gevaren die de mensheid zonder veel moeite accepteert, is de conclusie onvermijdelijk dat deze angst overtrokken is. Dat stelt emeritus hoogleraar Jan Goudriaan, tevens voormalig lid van de Klimaatcommissie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden