Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kennis kan de buizerd beschermen

Opinie

Hugh Gallacher

Buizerd met prooi. © buitenbeeld
Opinie

Gewapend met meer kennis kan de mens met minder schade ingrijpen in de natuur, betoogt ornitholoog Hugh Gallacher.

Roofvogels zijn in Nederland hun leven niet zeker. Jaarlijks vinden minstens 400 buizerds de dood doordat jagers hun nesten doorzeven met hagel. Wellicht zelfs een veelvoud daarvan. De reden: jagers geloven dat er te veel roofvogels zijn en dat hun jachtbuit eronder lijdt. Ook weidevogelbeschermers misgunnen roofvogels het licht in hun ogen. Zij prefereren kieviten en grutto's boven buizerds. Vogelbescherming noemt dit 'een moreel probleem', maar dat is een misvatting. Het is een probleem van gebrekkige kennis.

Lees verder na de advertentie

Wat we begrijpen, waarderen we. Wat we waarderen, beschermen we. Wie buizerds en andere vogels een betere bescherming wil geven, zal dus moeten beginnen begrip en kennis aan te kweken. Dat is ook hard nodig want met name rond roofvogels heersen hardnekkige misverstanden.

Zo denken veel mensen dat roofdieren hun prooisoorten reguleren. Hoe meer roofdieren, des te minder prooidieren. Maar het omgekeerde is waar: bij minder prooidieren is het voor roofdieren lastiger om aan voldoende voedsel te komen en zullen hun aantallen afnemen. Waar uitbundige aantallen prooidieren voorkomen, is het voor roofdieren goed toeven. Het is dus eerder de prooi die het aantal van de predators bepaalt.

Ook het idee dat in de natuur een 'natuurlijk evenwicht' zou heersen, en dat dit evenwicht door een teveel aan roofdieren uit balans wordt gebracht, is een misverstand. De aantallen dieren verschillen van jaar tot jaar. Afhankelijk van onderlinge concurrentie om voedsel, geschikte voortplantingsplekken, weersomstandigheden, rust en dekking, ziekten en ook predatie zijn er van een bepaalde soort het ene jaar meer dan het andere jaar. Je kunt natuurlijk wel een gemiddelde van die jaarcijfers berekenen, maar misschien wordt dat gemiddelde nooit precies bereikt. Het blijft een rekenkundig getal, geen natuurlijk gegeven.

Veel ter­rein­be­heer­ders menen er goed aan te doen bepaalde diersoorten kort te houden of juist te bevoordelen

Dan de gedachte dat er zoiets bestaat als 'een natuurlijke vijand'. Zoals gezegd, worden de aantallen van een diersoort bepaald door een veelvoud van factoren. Gezamenlijk zorgen die ervoor dat die aantallen de draagkracht van een gebied niet overschrijden. Alleen in een gestoorde situatie - bijvoorbeeld als de mens het denkt beter te weten en zich er met het geweer mee gaat bemoeien - kan de draagkracht van het gebied aangetast worden, maar meestal treedt na enige tijd vanzelf herstel op. Het is dus niet zo dat elke soort zijn eigen natuurlijke vijand met zich mee voert en bij ontstentenis daarvan door de mens een handje moet worden geholpen.

Ecologisch onheil

Veel terreinbeheerders, zelfs diegenen die zichzelf natuurbeschermers noemen, menen er goed aan te doen bepaalde diersoorten kort te houden of juist te bevoordelen. In de meeste gevallen echter is het wijsheid om bescheiden te zijn en te beseffen dat de natuur er al vele miljoenen jaren op heeft zitten. Ecologisch onheil ontstaat niet door de natuur zelf maar door de mens die het denkt beter te weten.

Dat is geen moreel probleem. Dat is een kwestie van de natuur leren begrijpen. Natuurorganisaties hebben een verantwoordelijkheid in deze. Niet alleen het Instituut voor Natuurbeschermingeducatie en terreinbeheerders als Natuurmonumenten en de provinciale landschappen, maar ook soortenorganisaties als Vogelbescherming hebben hier een schone taak. De meesten ervan bestaan al vele tientallen jaren. Sommigen meer dan een eeuw.

Als er dan zelfs onder natuurgeïnteresseerden nog zo velen zijn die de hierboven aangehaalde misverstanden voor zoete koek slikken, moeten die organisaties hun voorlichting over ecologische processen misschien eens over een andere boeg gooien. Niet klagen maar informeren.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Veel ter­rein­be­heer­ders menen er goed aan te doen bepaalde diersoorten kort te houden of juist te bevoordelen