Opinie Kasjmir

Kasjmir, het Sudetenland van hindoe-nationalisten?

Dat nu ook India, de grootste democratie ter wereld,  de weg inslaat van nationalistische retoriek en de rechten van minderheden negeert, is onheilspellend. Het laat zien dat de internationale rechtsorde steeds meer op de tocht staat, meent Jos Gommans, hoogleraar Koloniale Geschiedenis en Wereldgeschiedenis in Leiden.

De speciale status van Kasjmir, al sinds 1947 in de Indiase grondwet verankerd, is ingetrokken. Dit artikel 370 is bedoeld om Kasjmir te behoeden voor de mogelijke verleiding van een regering in New Delhi om via bevolkingspolitiek deze deelstaat te hindoeïseren.

Seculiere republiek

De speciale status voor de enige Indiase deelstaat waar de meerderheid uit moslims bestaat, was een bewijs dat India in principe een neutrale seculiere republiek was die garant stond voor de positie van minderheden. Met een vers democratisch mandaat voelt de regering-Modi zich echter gemachtigd om de hindoe-nationalistische agenda van één ongedeeld vaderland voor alle hindoes nu ook in Kasjmir te implementeren.

Ongeveer tachtig jaar geleden annexeerde Duitsland het tot dan toe Tsjecho-Slowaakse Sudetenland. De via democratisch mandaat aan de macht gekomen nationaal-socialistische regering hanteerde daarbij een vergelijkbare retoriek van één ongedeeld Duits vaderland voor alle Duitsers. Voor het geluid van minderheden was geen plaats. De Duitse minderheden buiten de landsgrenzen moesten echter zo veel mogelijk worden beschermd, desnoods met geweld. De annexatie van het Sudetenland was het natuurlijke gevolg van deze redenering.

Extremisten

Natuurlijk zijn er verschillen tussen beide casussen. Zo maakt dit deel van Kasjmir al meer dan 70 jaar deel uit van India en is er in die zin geen sprake van annexatie. Al zou je ook met de Pakistaanse regering kunnen beweren dat de feitelijke Indiase annexatie van Kasjmir al in 1947 plaatsvond. En om nog een ander belangrijk verschil te noemen: de situatie in Sudetenland anno 1938 was veel minder gewelddadig dan die in Kasjmir anno 2019, alwaar de afgelopen decennia al duizenden dodelijke slachtoffers zijn gevallen als gevolg van aanhoudende terreur van al dan niet door Pakistan ondersteunde extremisten.

Bovendien zijn er buiten deze twee gebeurtenissen andere overeenkomstige gevallen. Wat te denken van de Chinese annexatie van Tibet of de nederzettingenpolitiek in de door Israël bezette gebieden? In al deze gevallen is er sprake van een ongebreidelde nationalistische retoriek die geen acht slaat op de rechten van minderheden. De historische parallellie van deze casussen stemt uiterst somber. Dat nu ook de grootste democratie ter wereld deze weg inslaat is onheilspellend en laat zien dat de internationale rechtsorde steeds meer op de tocht staat.

Lees ook:

Pakistaanse premier bang voor etnische zuiveringen na opheffing autonomie Kasjmir

Pakistan is bang dat etnische zuiveringen plaats zullen vinden in Kasjmir nu India de speciale status van het gebied schrapt. Volgens premier Imran Khan is het besluit van India een schending van het internationale recht, dat hij onder andere bij de Verenigde Naties zal aankaarten.

India wil speciale status van deelstaat Kasjmir schrappen

De Indiase regering wil de noordelijke deelstaat Kasjmir opdelen in twee afzonderlijke gebieden. Die moeten dan rechtstreeks worden bestuurd vanuit New Delhi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden