Opinie Reddingsschepen

Kapiteins hebben een molensteen om hun nek als ze migranten oppikken

Overheden moeten ervoor waken dat het probleem van wankele migrantenbootjes op de Middellandse Zee niet wordt verplaatst naar de koopvaardij. Kapiteins kunnen namelijk niet anders dan mensen in nood aan boord nemen en er zijn al dure ervaringen met verstekelingen, waarschuwt Dick Houthuysen, voormalig registerloods.  

Natuurlijk ben je als kapitein verplicht mensen op zee in een noodsituatie aan boord te nemen (Trouw, 16 juli). Dit zeerecht is voortgekomen uit solidariteit onder zeevarenden.

Over de uitleg van de gesloten verdragen was reeds in de vorige eeuw controverse. Neem de avonturier die in z’n eentje met een jachtje, ver buiten de scheepvaartroutes, de wereld rondzeilt. Als die een noodsignaal uitzendt omdat hij zijn mast verspeelt (historisch), moet je dan een paar honderd mijl van je koers afwijken om hem te redden?

Diverse schepen gingen eropaf, de marine werd gemobiliseerd en een helikopterbemanning kwam zwaar in de problemen. Valt deze zeiler die willens en wetens het gevaar opzoekt, ook ­onder het zeerecht? Mensen waagden hun leven om die man te redden.

Nu gaan grote aantallen migranten de zee op, met van alles dat blijft drijven, tot bewogen mensen op ‘reddingsschepen’ hen oppikken. De aantallen rijzen de pan uit voor de ontvangende landen. Dit alles omdat die reddingsschepen en mensensmokkelaars aan de wal zich te lang op dit zeerecht hebben beroepen.

Verstekelingen

Het grote probleem is die migranten weer aan land te krijgen. Worden ze opgepikt door een koopvaardijschip, dan krijgt de kapitein er ook mee te maken dat deze schipbreukelingen geweigerd worden. Er is namelijk ook nog een andere groep ongewenste gasten; de verstekelingen.

Daar dreigen de opgepikte mensen op koopvaarders nu onder te gaan vallen. Behalve dat je ze niet aan boord mag ­laten werken en ze goed moet verzorgen, is er niets geregeld. Er zijn gevallen waarbij de verstekeling bijna een jaar aan boord verbleef en pas bij aankomst in een Nederlandse haven van boord werd gehaald.

In bijna elke haven moet je de verstekeling opsluiten. Soms komt een gewapende militair als bewaker aan boord of de verstekeling wordt opgehaald en bij vertrek van het schip teruggebracht. De rekening voor deze geleverde diensten is torenhoog.

Geen wonder dat de reders alarm slaan over dit schrikbeeld. Dit probleem wordt mede veroorzaakt door de bedrijfsmatige aanpak van de reddings­organisaties. De overheden zouden er voor moeten waken dat het probleem zich niet verplaatst en een situatie ontstaat waarbij de migrantenbootjes naar scheepvaartroutes worden gedirigeerd. Kapiteins kunnen niet anders dan deze mensen aan boord nemen. Met de molensteen om hun nek.

Lees ook:

De uit zee opgepikte migranten moeten wel ergens van boord kunnen, waarschuwen Nederlandse reders

Er ontstaan onveilige situaties aan boord als bootvluchtelingen nergens kunnen worden afgezet. De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) voorziet grote problemen.

Garandeer veilige havens in het Middellandse Zeegebied

Volgens VN-verdragen is de koopvaardij verplicht mensen uit zee op te pikken. Europese regeringen moeten dus zorgen dat drenkelingen snel van boord kunnen gaan, meent Annet Koster, directeur Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden