Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Kan het circus overleven zonder wilde dieren?

Opinie

Ineke Strouken

Een artiest van circus Renz bereidt zich voor op een show. © Remko de Waal, anp

Circussen verkeren in zwaar weer, onder meer door het verbod op wilde dieren. Maar als ze samenwerken en hulp krijgen van de overheid, hebben ze nog toekomst, denkt Ineke Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Immaterieel Erfgoed.

De Nederlandse tentcircussen hebben het moeilijk. Het grootste Nederlandse circus, Herman Renz, staat op omvallen. Ook andere circussen houden hun hoofd maar moeilijk boven water. Bezoekers laten het afweten, de regelgeving is een zware last en daarbij komt nog het verbod op wilde dieren. Circus Herman Renz zit in geldnood en beroept zich erop immaterieel erfgoed te zijn. Het vraagt daarom subsidie van het Rijk.

De circuscultuur staat inderdaad sinds 2013 op de Nationale Inventarisatie Immaterieel Cultureel Erfgoed, inclusief de tent- en theatercircussen, de jeugdcircussen en de circusopleidingen. Het bijzondere leven van de circusmensen, de laatste nomaden in Nederland, hoort daar ook bij.

In december vorig jaar organiseerde de Stichting Circus Cultuur daarover een mooie tentoonstelling ('Hooggeëerd Publiek - Komt dat zien, komt dat zien!') in het Nederlands Openluchtmuseum. Het gaf een kijkje in het leven van circusartiesten. Het altijd maar op reis zijn, het leren van vader op zoon en van moeder op dochter, maar ook het leven achter de schijnwerpers kwamen aan de orde. En het erfgoed, want het circus in Nederland heeft een rijke geschiedenis.

Lees verder na de advertentie
Vooral 's avonds, als de lampjes branden en de muziek speelt, is het alsof je in een andere wereld stapt.

© Remko de Waal, anp

Spanning en sensatie
Past circus nog wel in deze tijd? Ik zou het jammer vinden als wij het circus een stille dood zouden laten sterven. Ik geloof ook in een toekomst voor het circus. Maar dan moet er wel wat gebeuren.

Het voordeel van circus is dat het naar je toe komt. Ineens staat het ergens in de buurt en zie je de wagens en de grote tent. Vooral 's avonds, als de lampjes branden en de muziek speelt, is het alsof je in een andere wereld stapt, een wereld van spanning en sensatie. In het circus doen mensen dingen die je niet voor mogelijk houdt. Die je zelf had willen doen, maar niet kunt.

Welkom
Maar met circus kun je veel meer doen. Wat zou het mooi zijn als een circus wat langer op een plek zou staan en alle basisscholen gymles onder leiding van circusartiesten in het circus zouden geven. Waarom is het nog niet mogelijk om bij een circus te dineren en te overnachten?

De gemeenten zouden circussen niet als een last moeten zien, maar als een reizend theater dat welkom is. Een van de struikelblokken voor circussen is de mogelijkheid om reclame te maken. Circussen zijn afhankelijk van reclame omdat ze altijd op reis zijn en maar even ergens neerstrijken. Nu moeten ze dik betalen om een paar reclameborden neer te zetten. Dit zou een gemeente kunnen faciliteren.

Verbod op wilde dieren
Als een bedrijfstak ineens te maken krijgt met een opgelegd verbod - zoals bij circussen het verbod op wilde dieren - dan is het de taak van de overheid om te helpen de omslag naar een nieuw bedrijf te maken.

Maar de circussen moeten ook zelf wat doen. De laatste jaren heb ik gemerkt hoe moeilijk het is om de circussen te laten samenwerken. Want ze zien elkaar als concurrenten. Maar toch ligt daar de toekomst. Ik hoop dat er een organisatie opstaat die de circussen gaat vertegenwoordigen. Gemeenten weten dan dat ze kwaliteit en variëteit krijgen en de tournees zouden veel efficiënter gepland kunnen worden. Ook is het mogelijk om de reclame centraal te regelen.

Circus, vergane glorie? Wat mij betreft niet. Maar er is wel wat voor nodig om dit immaterieel erfgoed toekomst te geven.

De gemeenten zouden circussen niet als een last moeten zien, maar als een reizend theater dat welkom is.

Deel dit artikel

Vooral 's avonds, als de lampjes branden en de muziek speelt, is het alsof je in een andere wereld stapt.

De gemeenten zouden circussen niet als een last moeten zien, maar als een reizend theater dat welkom is.