Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Kan een land vol raken? Vast wel. Maar wanneer?

Als er in 2060 ongeveer 20 miljoen mensen wonen in Nederland, is het hier dan nog een beetje uit te houden? En als 40 procent van die mensen een migratieachtergrond heeft, gaat dat dan nog wel goed? Het zijn vragen die onsmakelijke antwoorden oproepen. Al gauw beland je bij Chinees aandoende geboortepolitiek of een onderscheid tussen gewenste en minder gewenste mensen, tussen degenen die hier thuishoren en degenen die te veel zijn. Maar ik stel mijzelf ook de vraag: wat denk jij dan, kan een land nooit te vol zijn?

Omvolking

Toen het Centraal Bureau voor de Statistiek gisteren met zijn nieuwe bevolkingsprognoses kwam, viel op sociale media meteen de term ‘omvolking’. Zie je wel, de moslims rukken op en zij spannen samen met de elite van blanke zelfhaters om de joods-christelijke beschaving te vervangen. Dat is een giftige mythe, die in afgezwakte vorm mede het migratiedebat bepaalt. Publicist en hoogleraar Paul Scheffer had het vorig jaar in deze krant over het ‘claustrofobische idee van vol is vol’. Maar Scheffer deed dat nadat hij het ontbreken van zoiets als een bevolkingspolitiek had gehekeld – de immigratiestromen als gevolg van de globalisering vragen om politieke beslissingen, aldus Scheffer, juist van ‘partijen die de open samenleving omarmen’. Hij stelde Canada ten voorbeeld, een land dat jaarlijks vaststelt hoeveel en wat voor arbeidsmigranten het wil opnemen. Plus het aantal vluchtelingen.

Het voordeel van zo’n systeem is dat het de komst van buitenlanders kan laten fluctueren aan de hand van de binnenlandse mogelijkheden en beperkingen. Daar lijkt me geen principieel bezwaar tegen, behalve als het gaat om vluchtelingen. Als wij hen welkom heten is het omdat zij hun leven niet zeker zijn in het land van herkomst of omdat ze onderdrukt worden; dat humanistisch principe verdraagt zich slecht met quota (wat niet wil zeggen dat er geen Europese verdeling moet zijn). Overigens is het opvallend dat vluchtelingen, die in de politiek en het publieke debat vaak model staan voor ‘de’ buitenlander, in de prognoses van het CBS niet meer dan vijf procent van het totale aantal migranten vormen. Inderdaad, de discussie over ons vreemdelingenbeleid wordt gevoerd over de rug van mensen die in nood verkeren.

In 1949 vond de regering dat Nederland met 10 miljoen inwoners te vol was

Maar kan een land vol raken? Vast wel, al ik weet niet wanneer. Nederland was in 1949 met tien miljoen inwoners te vol, vond de regering, wie wilde emigreren kreeg geld mee. En in de jaren zeventig werd voorspeld dat we al in 2000 op 20 miljoen inwoners zouden zitten. “Ons land is vol, ten dele overvol,” heette het in de troonrede van 1979. Nu horen we dus hetzelfde, en weer wordt het beleefd als een onafwendbare ramp. Intussen sloeg het Centraal Planbureau gisteren alarm over heel iets anders: door de vergrijzing daalt het aantal werkenden de komende decennia zo ernstig, dat allerlei voorzieningen onder druk komen te staan. Mijn prognose is dat ik 2060 niet haal, maar mocht dat toch zo zijn, dan zet ik al mijn kaarten op zorgpersoneel met een migratieachtergrond.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden