null Beeld

De vraag vanMonic Slingerland

Kan de boer een sleutelrol krijgen in natuurbeheer?

Leeg is het en stil, op deze doordeweekse dag in de polder. Tot aan de horizon liggen de weilanden er groen bij. De koeien staan nog binnen, er zijn niet veel wandelaars en fietsers. Een vredig tafereel, maar schijn bedriegt, want dit is een gebied in crisis.

Boven de weilanden hangt het stikstofspook. En de weilanden mogen leeg zijn, op vrije dagen is het in de natuurgebieden, op bospaden, in stadsparken en in Nationale Parken als de Biesbosch overvol met wandelaars, fietsers, bootjes. Broedende vogels, reeën en ander wild worden verstoord. Het beeld toont een grote tegenstelling tussen landbouw en natuur, die deels het gevolg is van regelgeving en deels ook schijn. De crisis in het Nederlandse landschap is een gedeelde crisis. De oplossing ligt daarom alleen in samenwerking, blijkt uit het noodplan dat deze week naar buiten kwam.

De basis ervan is samenwerking tussen boeren, natuurorganisaties, banken en wetenschappers. Aan het nieuwe kabinet om dit goed te organiseren en zo te voorkomen dat versnippering van aanpak en tegengestelde belangen de crisis verergeren.

Want drukte is niet het grootste probleem. De te grote uitstoot van stikstof schaadt de natuur, tast biodiversiteit aan en belemmert woningbouw. De maatregelen om die aan te pakken drijven boeren en natuurorganisaties uit elkaar. Boeren zijn zo gericht geworden op uitbreiding van productie dat het landschap steeds eentoniger is. En boeren die duurzamer willen werken stuiten op peperdure of ingewikkelde oplossingen. Een suikerbietenboer uit Zuid-Holland smeedde daarom een coalitie. Als oud-CDA minister van landbouw heeft Cees Veerman, hij is die boer, genoeg contacten en genoeg ervaring.

Al tijdens de vorige kabinetsformatie schetste hij wat er moet veranderen: boeren moeten niet meer dieren houden dan hun grond qua opbrengst aankan. Sindsdien zijn de problemen alleen maar groter geworden, mede door de stikstofcrisis. Nu komt hij met een bredere aanpak, die van boeren wel verandering vraagt. Hij schat dat dit per jaar 1,5 tot 2 miljard euro kost.

Dan komt de burger in beeld. Die zal meer moeten betalen voor de producten van het land. En misschien ook een vergoeding voor het wandelen in een natuurgebied waar de boer beheerder van is. Want de boer zal meer met zijn grond moeten doen dan er vooral zoveel mogelijk van hetzelfde gras of gewas op laten groeien. Bijvoorbeeld er een natuurgebiedje van maken, met water en wilde begroeiing.

De boer als natuurbeheerder, er zijn genoeg voorbeelden van. Toch is er hiervoor kennelijk een door het Rijk gestuurd beleid nodig, zoals de coalitie van Cees Veerman voorstelt.

Wat denkt u, als boer of als burger, kan de boer een sleutelrol krijgen in natuurbeheer?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Monic Slingerland is chef van de opinieredactie. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden