Commentaar

Kabinet schiet met schenkingswet met een kanon op een mug

De As-Soennah-moskee in Den Haag is een van de religieuze organisaties die financiering uit het buitenland ontvangt. Beeld ANP

Een sterker voorbeeld van met een kanon op een mug schieten, is er haast niet te vinden: het wetsvoorstel dat alle maatschappelijke, religieuze en politieke organisaties verplicht bekend te maken wie de gulle gevers zijn van schenkingen boven de 15.000 euro.

Die wet vloeit voort uit het regeerakkoord waarin staat dat ‘voorkomen moet worden dat vanuit het buitenland via geldstromen naar politieke, maatschappelijke en ­religieuze organisaties invloed wordt gekocht’. Die geldstromen moeten daarom transparant worden gemaakt en worden ingedamd.

Dat is op zich een uitstekend streven. Maar over welk probleem gaat het hier eigenlijk? Welke politieke, maatschappelijke en religieuze organisaties staan door buitenlandse geldstromen onder invloed van kwaadaardig gedachtegoed? De toelichting bij het wetsvoorstel zegt er niets over, maar het is evident dat het gaat om een aantal moskeeën. De vrees bestaat dat Nederlandse moskeeën door buitenlandse geldstromen – uit Saoedi-Arabië bijvoorbeeld – onder invloed komen te staan van extremistisch gedachtegoed. 

Die geldstromen zijn er al, en die zijn in ieder geval deels al in beeld. Vorig jaar ­zomer maakte minister Blok een lijst van dertig islamitische organisaties openbaar die geld ontvangen uit de golfstaten. Hoe compleet die lijst is, is niet duidelijk. Evenmin is duidelijk in hoeverre die geldstromen daadwerkelijk zorgen voor de verspreiding van niet-rechtsstatelijke ideeën. Verboden is het niet, trouwens, die buitenlandse financiering, onwenselijk wel.

Gedrocht

Het wetsvoorstel waarmee het kabinet buitenlandse ­financiering onder controle wil krijgen, is echter disproportioneel. Er zijn enkele tientallen moskeeën in Nederland die mogelijk onder invloed van fout gedachtegoed kunnen komen. En er zijn 223.000 stichtingen, 129.000 verenigingen en 1600 kerkgenootschappen die door het wetsvoorstel getroffen worden. Het gaat veel te ver om van al die organisaties deze mate van transparantie te eisen.

Welke gevolgen heeft het voor het geefgedrag van mensen als hun gulle giften op de websites van de betrokken organisaties komt te staan, zoals het wetsvoorstel voorschrijft? Een deel van de donateurs zal er geen bezwaar tegen hebben: zij beschouwen openbaarmaking wellicht als een kans om hun reputatie op te poetsen. Maar er zullen evengoed potentiële gevers zijn die vinden dat je je niet op je donaties moet laten voorstaan en dat je een gift in stilte dient te doen. Aan dat nobele denken gaat het wetsvoorstel geheel voorbij.

Als het kabinet in beeld wil krijgen welke instellingen door donaties mogelijk onder kwade buitenlandse ­invloed komen te staan, moeten er andere manieren te verzinnen zijn dan het gedrocht dat nu op tafel ligt.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden