CommentaarToeslagenaffaire

Kabinet moet wel degelijk verantwoording aan de Tweede Kamer afleggen

Het was een opmerkelijke drogredenering waar bronnen rond premier Mark Rutte deze week mee kwamen. Het kabinet hoeft niet meer af te treden vanwege de toeslagenaffaire, want dat had Rutte dan direct moeten doen toen het rapport Ongekend Onrecht van de parlementaire commissie uitkwam.

Toen dit rapport vlak voor kerst kwam, vond de premier het juist ‘te vroeg’ om over aftreden te spreken. Rutte wilde onder de kerstboom nadenken en met een gedegen reactie komen, en eerst zorgen dat de gedupeerde ouders werden geholpen. Het geeft te denken als krap drie weken later een aftreden van een kabinet als een gepasseerd station wordt beschouwd.

Het rapport van de parlementaire commissie concludeerde dat de overheid jarenlang een keiharde fraudejacht heeft gevoerd, waardoor 27.000 ouders zonder enig bewijs als fraudeur werden bestempeld en in financiële misère werden gebracht. Ook weten we nu dat er sprake is van een Rutte-doctrine, waardoor de overheid informatie bewust achterhoudt of vertraagt voor parlement, rechters en journalisten.

Het is overduidelijk dat het kabinet tijd probeerde te kopen. De soep wordt vaak op een later tijdstip niet meer zo heet gegeten. Maar of dat argument ook nu opgaat, valt te betwijfelen. De toeslagenaffaire is de afgelopen weken ondanks de feestdagen niet uit de publieke aandacht verdwenen. De harde conclusies dreunen nog na. Het vertrouwen in onze overheid die rechtsstatelijk handelt en het welbevinden van haar burgers voorop stelt, staat op het spel. Op zich al reden om af te treden

Het kabinet moet volgende week verantwoording in de Kamer afleggen. Er zijn al 433 schriftelijke vragen gesteld, ook over de tergende traagheid waarmee gedupeerde ouders worden geholpen. En dan heeft de Kamer het nog niet eens over het institutioneel racisme dat in het fraudebeleid verborgen zit, want daar ging dit onderzoek niet over. Dat vereist alweer nieuw onderzoek.

Demissionair kabinetten regeerden vaker door, ook in crisistijd

Premier Rutte lijkt er niet bijster veel voor te voelen openlijk verantwoording in de Kamer af te leggen. Hij vraagt nu op voorhand steun van de coalitie. Wat CDA, D66 en ChristenUnie doen, is onduidelijk. Rutte’s eigen VVD ziet alvast geen reden af te treden. De liberalen noemen dat een puur symbolische daad zo vlak voor verkiezingen. En het kabinet moet vanwege de coronapandemie gewoon aanblijven. Maar er zijn vaker demissionaire kabinetten geweest die maandenlang gewoon regeerden – ook in crisistijd. Dat kan ook in deze coronapandemie. En je kunt het ook omdraaien: wat stelt verantwoording afleggen aan de Kamer voor als dat op voorhand geen gevolgen meer mag hebben? Laat de Kamer als controleur van het kabinet vooral haar werk doen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden