OpinieSteunpakket

Kabinet, geef alleen coronasteun aan bedrijven die ook over de grens verantwoord ondernemen

Kleding kopen in arme landen en niet betalen zolang ze nog in je winkel hangen: wie dat doet komt volgens Karen Maas niet in aanmerking voor coronasteun van de overheid.

Wie betaalt, bepaalt. Het derde steunpakket van de rijksoverheid is een uitgelezen kans om internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen te stimuleren.

“Het kabinet verwacht van alle Nederlandse bedrijven met internationale waardeketens dat ze de richtlijnen toepassen van de Organisatie voor Economisch Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso).” In haar Kamerbrief van 23 juli onderstreepte minister Sigrid Kaag nog eens het belang dat de regering hecht aan een bedrijfsleven dat ook buiten de landsgrenzen verantwoord optreedt. De Oeso-richtlijnen geven bedrijven suggesties om met kwesties om te gaan zoals mensenrechten, kinderarbeid, milieu en corruptie. Ze vormen het uitgangspunt van het Nederlandse beleid voor internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Waarom niet twee vliegen in één klap geslagen? 

Dat er in het derde pakket eisen worden gesteld aan behoud van Nederlandse werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden, is logisch en terecht. Maar waarom niet meteen twee vliegen in één klap geslagen en deze Oeso-richtlijnen als voorwaarde opgenomen voor het aanstaande coronasteunpakket? Of op z’n minst gesteld: zorgen dat bedrijven die gebruik maken van de coronasteun niet in strijd hiermee handelen? De voorwaarde dat initiatieven niet mogen botsen met kabinetsbeleid werd onlangs wel gesteld bij de aankondiging van het Nationaal Groeifonds.

Als het om goede voornemens gaat, tonen bijzondere tijden blijkbaar het ware gezicht. Diverse Nederlandse textielbedrijven hebben reeds geproduceerde orders niet afgenomen, en ook niet betaald. Sommige modeketens gaan zelfs zo ver dat ze kleding die al in hun winkels hangt, voorlopig weigeren te betalen. Dit leidt tot grote problemen in producerende landen als Bangladesh, India en Indonesië. Dat zorgt voor nog lagere lonen, langere werkdagen, een achteruitgang in arbeidsomstandigheden en een opleving van illegale arbeidsplekken met slechte omstandigheden, van kinderarbeid en slavernij. Dit in gebieden die toch al tot de allerarmste van de wereld behoren.

Zijn we de Rana Plaza-ramp in Dhaka vergeten? Een gebouwencomplex van acht verdiepingen, gevuld met kledingfabrieken stortte in, met ruim elfhonderd doden en vele duizenden gewonden tot gevolg. Juist dat soort situaties moet internationaal verantwoord ondernemen helpen voorkomen.

Oproep voor internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen

In mei dit jaar deed de Ser een oproep voor internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. De adviesraad ondersteunt zo eerdere oproepen, behalve van de Oeso ook van de internationale arbeidsorganisatie en van het convenant ‘Kleding en Textiel’. Aan dit laatste akkoord hebben onder meer vijftig bedrijven zich verbonden.

Er is bovendien ook nog een verklaring waarin de steun wordt uitgesproken voor het idee om duurzaamheid de hoeksteen te maken van de coronaherstelmaatregelen. Die is opgesteld door organisaties als het initiatief ‘Global Compact’ van de Verenigde Naties en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Nederland. Deze verklaring, die pleit voor actie op nationaal en Europees niveau, is ook ondertekend door de Nederlandse Vereniging van Banken, werkgeversorganisatie VNO-NCW en 250 Nederlandse bedrijven.

Maar daden zeggen meer dan woorden. Het is jammer om te moeten constateren dat in tijden van crisis het blikveld van onze regering zich plots lijkt te beperken tot aan de dijken. Het is begrijpelijk dat bedrijven er alles aan doen om hun eigen hachje te redden en daarom gebruik maken van de coronasteun. Als dat echter gebeurt zonder oog voor de negatieve gevolgen voor milieu, mensen en economieën elders, dan spannen we op de lange termijn het paard achter de wagen. Kabinet, pak door en neem internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen op in het derde steunpakket.

Lees ook:

Een derde steunpakket voor bedrijven, kan dat?

Na 1 oktober is het gedaan met het economisch noodpakket van de overheid. Drie experts spreken zich uit over hoe het nu verder moet. 

Aandeelhouderskapitalisme (1970-2020): rust in vrede

Vijftig jaar nadat Milton Friedman zijn geruchtmakende artikel publiceerde waarin hij het aandeelhouderskapitalisme promootte, heeft dat idee geen bestaansrecht meer, betogen hoogleraar in Utrecht en Maastricht Harry Hummels en ondernemer Tom van der Lubbe.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden