null

OpinieWokeness

Juist de wetenschap kan tegenwicht bieden aan kortzichtige woke-ideologie

Onder invloed van ‘woke’ denkbeelden vonden studenten het niet meer nodig om westerse kunst in het perspectief van de tijd te beschouwen, merkte musicoloog Kasper van Kooten, die enkele jaren les gaf aan de UvA. Dat leidt tot een eenzijdige blik.

Gert Jan Gelings pleidooi tegen ‘woke’ eenzijdigheid (alert op maatschappelijke ongelijkheid) op universiteiten is een pak van mijn hart (Opinie, 26 februari). Als docent en promovendus binnen de faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam, zag ik met lede ogen aan hoe deze ideologie – goede bedoelingen ten spijt – mijn vakgebied steeds meer in een wurggreep nam.

Ieder jaar zaten er in mijn werkgroepen meer studenten met een zo dichtgetimmerd moreel kader dat bijvoorbeeld alle westerse kunst per definitie als patriarchaal, koloniaal en elitair werd weggezet; een vrijbrief om er niks over te hoeven of willen weten. Dit terwijl kunstenaars – ja zelfs de blanke mannen onder hen – bij uitstek dwarsdenkers zijn, die door de eeuwen heen maatschappelijke opvattingen aan de kaak hebben gesteld en alternatieve levenswijzen hebben bepleit.

De wil of het vermogen om culturele fenomenen ten minste ook in het perspectief van hun tijd te beschouwen, ontbreekt tegenwoordig vaak volledig. Veel studenten gaan slechts nog ‘aan’ wanneer bijvoorbeeld de zwartepietendiscussie ter sprake komt. Docenten wakkeren die ideologische kortzichtigheid aan. Ik woonde ooit een stafvergadering over diversiteit bij, waarin tot mijn verbijstering van onze traditioneel tamelijk linkse faculteit een beeld werd geschetst alsof we het wetenschappelijke bureau van Forum voor Democratie waren, en rijp voor ideologische zuivering. Als jonge wetenschapper met een aflopend contract beet ik op mijn tong. Een oudere collega die wel zijn verwondering uitte, werd zowat geëxcommuniceerd.

De sociale en geesteswetenschappen dragen traditioneel bij aan het creëren van bewuste, kritische mensen die de morele tekortkomingen van onze samenleving kunnen blootleggen. Juist daarom zijn er genoeg politieke partijen die belastinggeld liever aan vakgebieden besteden die een materieel nut dienen. We leven helaas in een tijd waarin er weinig ruimte is voor rede, nuance en dialoog, en schreeuwers de talkshows domineren. Juist de wetenschap kan bijdragen aan een dialoog en een tegenwicht bieden aan de neiging om de wereld slechts door de eigen ideologische bril te zien.

Het is een schrikbeeld dat de politiek zou bepalen welke wetenschappelijke opvattingen wel of niet wenselijk zijn, maar ‘woke’ vakgebieden mogen hun eigen praktijken wel wat kritischer tegen het licht houden en een inclusievere definitie van diversiteit gaan hanteren.

Lees ook:

Universiteiten moeten alert zijn op eenzijdigheid

De Franse onderwijsminister vreest voor te veel politiek activisme op universiteiten. Ook in Nederland zou controle op eenzijdigheid en vooringenomenheid bij academisch onderzoek best nuttig zijn, vindt Gert Jan Geling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden