null

OpiniePolitiek

Jongerenorganisaties als de JFvD hebben wel degelijk nut, maar ze moeten wel onafhankelijk zijn

Beeld

Het gaat mis bij politieke jongerenorganisaties als moederpartijen daar de  dienst uitmaken. Juist de kritische, autonome blik van geëngageerde jongeren is een verrijking voor de democratie, betogen Luna Koops en Wouter Ubbink, tot voor kort voorzitter van respectievelijk de Jonge Socialisten (PvdA) en DWARS (Groenlinks).

Als kritische clubs hebben politieke jongerenorganisaties ontegenzeggelijk nut, maar zij moeten wel onafhankelijk zijn. Anders gaat het mis, zoals bij ROOD (SP) en JFvD, de jongeren van Forum voor Democratie.

Politieke jongerenorganisaties hebben een geschiedenis van vooruitstrevende ideeën en kritische blikken die tegen de lijn van hun moederpartij kunnen ingaan. Zo pleitten De Jonge Socialisten (PvdA) openlijk voor het afzetten van een controversieel Kamerlid en DWARS (GroenLinks) ging de strijd aan tegen de invoering van het leenstelsel, dat werd verdedigd door GroenLinks.

Meestal geven moederpartijen hun jongeren de ruimte, omdat intern debat goed is voor de partij en niemand baat heeft bij een ruzie die in de media wordt uitgevochten. Regelmatig zijn leden van onafhankelijke jongerenorganisaties niet eens lid van de partij zelf.

Hoe anders is het bij ROOD (SP). Toen een voorzitter werd verkozen die geen SP-lid was, blokkeerde de moederpartij de overheidssubsidie die voor de jongeren bedoeld is. Met het monddood maken van hun jongeren gedraagt de SP zich als een ouder die de macht over zijn kinderen vreest te verliezen en daarom maar hun zakgeld afpakt.

Het financieel afknellen van ROOD is nadelig voor de SP zelf, maar vooral voor de positie van jongeren in de democratie. Jongeren kunnen bij een jongerenorganisatie veel leren over politiek en allerlei vaardigheden opdoen in een veilige setting. Hoe meer jongeren betrokken zijn bij onze democratie, des te weerbaarder onze toekomstige maatschappij.

Eigen geluid ontwikkelen

Politieke partijen hebben zelf ook profijt van goed lopende, onafhankelijke jongerenorganisaties. Ze krijgen een toestroom aan jong talent en een groep jongeren die zich aan de partij verbonden voelt. Dat werkt alleen bij een gezellige, sterke en onafhankelijke organisatie waar deze jongeren zichzelf kunnen ontwikkelen en hun eigen geluid mogen laten horen. Het moet zin hebben om lid te zijn van een politieke jongerenorganisatie.

Onafhankelijkheid is hier het sleutelwoord. Als bestuursleden van een jongerenorganisatie radicale ideeën opperen, hoeft dat niet direct een gevaar voor de democratie te zijn. De jongerenorganisaties hebben immers geen formele macht binnen de partij. Onafhankelijkheid betekent ruimte voor meningsverschillen, maar niet vogelvrijheid.

Waar de SP al ingreep bij afwijkende opvattingen over het socialisme wordt er aan de andere kant van het politieke spectrum, bij JFvD, openlijk de SS verheerlijkt en worden zonder pardon complottheorieën aangehangen over Joden die pedonetwerken oprichten. Dit zonder adequate actie van de moederpartij, zoals het opschorten van de banden tussen beide organisaties.

Het feit dat FvD te weinig deed aan die misstanden kan de indruk wekken dat zijn jongerenorganisatie onafhankelijk is, maar niets is minder waar. Deze jongeren hebben geen eigen programma, hun voorzitter is al jarenlang medewerker van de partijleider en staat zelfs op de kieslijst en de FvD benoemt direct de raad van advies van JFvD. Daardoor kan de moederpartij nu moeilijk de handen wassen in onschuld.

Los staan van moederpartij

Het is geen toeval dat ROOD en JFvD de enige grote jongerenorganisaties zijn die niet politiek onafhankelijk zijn van hun moederpartij. Het verschil tussen beide is de mate waarin de partijtop radicale ideeën toestaat (of in het geval van Baudet zelfs aanhangt). De overeenkomsten zijn een gebrek aan onafhankelijkheid en interne ruzie.

Een autonome jongerenorganisatie die losstaat van de moederpartij is van belang voor de democratische participatie van jongeren, voor een kritisch geluid binnen partijen én voor de partij zelf. Ze zijn een verrijking voor de democratie, maar dan moeten ze wel onafhankelijk kunnen opereren.

Lees ook:

Jongerenorganisaties op rechts én links zijn radicaler dan hun moederpartijen, en dat is geen toeval

Twee politieke jongerenorganisaties op de flanken kampen met radicalisering. Neemt het democratisch besef bij jongeren af?

Royement leden met communistische sympathieën legt een strijd om de ziel van de SP bloot

Binnen de SP is tweedracht ontstaan over leden met communistische sympathieën. Het conflict gaat ook over eventuele toekomstige regeringsdeelname van de socialisten.

Politieke partijen hielden hun jongerenbewegingen het liefst aan een leiband

In een schoolopstel hekelde een veertienjarige Joop den Uyl in 1934 de parlementaire democratie met haar ‘mooi klinkende leuzen en onvervulbare beloften’. De teleurstelling zat als het ware ingebakken in het systeem.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden