null

OpinieCoronabeleid

Jongeren hebben de toekomst, maar wat gebeurt er als de toekomst steeds wordt uitgesteld?

Een school is niet alleen een plek van kennisoverdracht. Het is ook een netwerk van relaties. Laat daarom niet klas voor klas naar huis gestuurd worden, betoogt geschiedenisdocent Saro Lozano Parra.

Saro Lozano Parra

Safi, komt goed, meester, geen zorgen. Vanaf vandaag ga ik elke dag op tijd komen en mijn best doen”. De ­cijfers van de eerste toets­periode zijn al even binnen, en ik ben niet ontevreden. Ze scoren beter dan ik had verwacht na al die digitale ellende. En toch maak ik me zorgen. Mijn hart bloedt voor mijn leerlingen die moedeloos en somber worden van de uitzichtloosheid in hun huidige bestaan.

Zo is er dus Mina. We kunnen het goed vinden, zij en ik. Op de momenten dat ze er is dan. En als ze er is, lijkt het alsof ze de hele nacht niet geslapen heeft. “Ik weet het niet, meester, ik lig gewoon wakker, ik kan er niks aan doen, eerlijk.” Dan is er ook nog Daan. Hij is slim, brutaal en heeft de gave om de klas op sleeptouw te nemen. Maar hij heeft de laatste tijd moeite om uit bed te komen. Hij voelt zich niet goed.

Wat als de toekomst wordt uitgesteld?

Jongeren hebben de toekomst, maar wat gebeurt er als de toekomst steeds wordt uitgesteld?

‘Het grote deltaplan’ werd met veel bombarie aangekondigd: 8,5 miljard euro werd beschikbaar gesteld om ‘de corona-achterstanden’ in te halen. Zie hier de smalle opvatting van leren die de overheid erop nahoudt: leren als het inlopen van kennisachterstand. En zo moeten de rectoren toegeven: de extra lessen worden niet goed bezocht.

Uit de rondgang langs scholen die Trouw onlangs maakte, wordt eveneens duidelijk dat het niet de resultaten zijn waar scholen zich druk om maken. Het gedrag van de leerlingen baart zorgen. Een van de rectoren is ongerust over de ‘sociaal-emotionele problematiek’.

Uitzichtloosheid

Ondertussen is een groot deel van de relschoppers die vorig weekend in steden en dorpen om zich heen sloegen, jonger dan achttien. Een rector suggereert een causaal verband en stelt dat ze na anderhalf jaar weer moeten leren omgaan met gezag in de publieke ruimte. Dat lijkt me lichtelijk overdreven. Anderhalf jaar digitaal onderwijs vanuit je bed zorgt er niet voor dat je verandert in een hooligan die denkt dat het oké is auto’s in de fik te steken. Toch duidt het wel op de uitzichtloosheid die jongeren lijkt te plagen. En dan nog dit: als mijn leerlingen, die zich niet goed voelen, hulp zoeken, staan ze vaak langer dan een half jaar op een wachtlijst.

En nu zijn we zover dat er langzaamaan weer hele klassen naar huis worden gestuurd, inclusief docent. En dat terwijl het RIVM steeds be­nadrukt het onderwijs te willen ­ontzien met het oog op langetermijngevolgen voor jongeren. Ik ben wel wat gewend als docent als het gaat om motivatieproblemen. Maar de lethargie die ik deze eerste echt grijze weken zag, heb ik nog niet eerder gezien.

De besmettingscijfers zijn niet goed, de winter zal guur worden. Maar langzaam zien we aan onze jongeren wat er gebeurt als ze elkaar een lange tijd niet kunnen ontmoeten en geconfronteerd worden met elkaar en zichzelf. De school is niet alleen kennisoverdracht. Het is ook een fijnmazig netwerk van relaties waarbinnen leren zich voltrekt.

Samen in één ruimte zijn

Onze leerlingen hebben het nodig met elkaar in één ruimte te zijn. Ze hebben het nodig om een praatje te maken met die ene conciërge die altijd vrolijk is en vraagt hoe het met je gaat. Ze hebben het nodig om bij de kantine een broodje gezond te ­halen waar de kantinemevrouw de tomaat al heeft afgehaald, omdat ze weet dat je dat niet lekker vindt. Die plek is ze tijden lang ontnomen, en die donkere wolk van thuiszitten ­bedreigt hen nu weer. Dit is dan ook een oproep aan het demissionaire kabinet: houdt de klaslokalen zo lang mogelijk open, laat hele klassen niet zomaar naar huis sturen.

Mina ziet me zitten voor mijn laptop, terwijl ik dit schrijf. Ik heb barstende koppijn gekregen. “Gaat het wel goed, meester?”, vraagt ze. “Hoofdpijn”, weet ik nog uit te brengen. “Ik ga wel even paracetamol voor u halen bij de conciërge, meester.” Safi, komt goed!

De namen van de kinderen zijn vanwege de privacy gefingeerd.

Lees ook:

Ernstige zorgen na dramatisch verlopen toetsweek. ‘Ze zijn totaal niet bezig met leren’

De toetsweek drukt middelbare scholen met de neus op de feiten: de lockdown laat zijn sporen na: de leervertraging is nog niet voorbij. Krijg tieners maar weer eens in het gareel.

Depressies, leerachterstanden; scholieren zijn ernstig in de problemen geraakt door de lockdowns

Leerlingen op middelbare scholen lopen 27 weken achter op het onderwijsschema van vóór corona. Toch vinden scholen dat niet het ergste: gebrek aan motivatie, vermogen tot samenwerken en depressies bij leerlingen baren meer zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden