Opinie

Jeugd-ggz heeft onafhankelijk toezicht nodig

GGZ Nederland pleit voor een onafhankelijke 'marktmeester' die toeziet op de jeugd-ggz Beeld anp

In de jeugd-ggz werken professionals heel hard om de juiste zorg te leveren aan kinderen die voor hun psychische problemen specialistische zorg nodig hebben. Gemeenten bieden structureel een te laag tarief voor deze zorg. Om uit deze strijd te komen, is er onafhankelijk toezicht nodig, schrijft Veronique Esman, directeur GGZ Nederland.

Onlangs heeft de rechter de gemeente Tilburg op de vingers getikt om de tarieven jeugd-ggz. Zorgaanbieders GGZ-Breburg en Reinier van Arkel spanden een kort geding aan voor betere tarieven. GGZ Nederland is blij met de uitspraak: eindelijk erkenning dat de tarieven in de jeugd-ggz te laag zijn. Tegelijkertijd betreurt de branchevereniging het dat er procedures nodig zijn om faire tarieven te krijgen. Rechtszaken kosten veel geld en verstoren de relatie tussen de gemeente en zorgaanbieder. Dat kan en moet anders.

Onafhankelijke marktmeester 

GGZ Nederland pleit voor een onafhankelijke 'marktmeester' die toeziet of de gemeente haar zorgplicht nakomt en adviseert bij conflicten over de tarieven en aanbestedingen. En, heel belangrijk, bevoegd is om in te grijpen. Nu controleert de gemeenteraad of de gemeente de zorgplicht nakomt. Het is de vraag of gemeenteraadsleden hiervoor wel zijn toegerust, zeker wanneer het gaat over het zicht op zorg die gemeenten via samenwerkingsverbanden inkopen.

Bij de transitie van de jeugdhulp was het idee dat de eerstelijnsvoorzieningen veel verwijzingen naar de gespecialiseerde jeugdhulp overbodig zouden maken. Minder kinderen en jongeren zouden er een beroep op hoeven doen. Zodoende zou er ook minder ingekocht hoeven te worden en zou het budget dat naar de zorg voor jeugd gaat, naar beneden kunnen. Dit blijkt in vele regio's niet het geval. Integendeel. Het aantal aanmeldingen is niet afgenomen. Door de inzet van wijkteams krijgen we juist meer zicht op de groep jongeren die we tot nu toe niet bereikten, terwijl er substantieel (soms wel meer dan twintig procent) op het beschikbare budget is gekort. In diverse regio's staat voor volgend jaar een verdere bezuiniging van tien procent gepland. Ook de VNG slaat, in het Financieele Dagblad, alarm over het tekort aan geld voor jeugdzorg.

Verschraling hulp die we kinderen kunnen bieden

Het tekort aan geld leidt onmiskenbaar tot een verschraling van het gespecialiseerde aanbod. En dus tot een verschraling van de hulp die we kinderen en jongeren kunnen bieden. Psychische stoornissen die beginnen in de adolescentie en jongvolwassenheid, kunnen chronisch worden als er niet tijdig wordt behandeld. Investeren in deze kinderen, en de gezinnen waarin ze opgroeien, zorgt ervoor dat zij bijvoorbeeld niet uitvallen op school. Tijdig de juiste zorg bieden, leidt tot een aantoonbaar verbeterde levensloop.

GGZ Nederland onderzocht de aanbestedingsdocumenten in 26 van de 44 jeugdhulpregio's. Conclusie: er wordt structureel onder de kostprijs aanbesteed. De tarieven voor vergelijkbare specialistische jeugdhulp kunnen per regio zelfs tot 21 euro per uur afwijken, terwijl het om dezelfde zorg gaat, door exact dezelfde professionals geleverd.

Om een complexe hulpvraag te kunnen beantwoorden is een specialist nodig. De huisarts kan een meisje met een blaasontsteking goed helpen, maar als datzelfde meisje een nierbekkenontsteking heeft, is een gang naar het ziekenhuis nodig. Zoals voor datzelfde meisje bij een depressie de kinder-en jeugdpsychiater de aangewezen specialist is. En specialisten zijn nu eenmaal duurder. Kostendekkende tarieven zijn essentieel. Het is te gek voor woorden dat er veel geld wordt besteed aan juristen en adviesbureaus in de strijd tegen aanbestedingen en te lage tarieven. Dat geld kan beter besteed worden aan doelmatige zorg voor de jeugd.

De jeugd verdient het dat de transformatie van de jeugdzorg binnen dit stelsel tot een succes gemaakt wordt.

Lees ook: Meer kinderen belanden in gesloten zorginstelling 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden