Column Marianne Zwagerman

Je nest vormt je meer dan je school, dus waarom pakken we niet de ouders aan?

Mijn vader was de man die zelfs op zondag het vlees niet sneed. Zodra hij ontdekte dat zondag in Arabische landen op vrijdag viel, zat hij elke vrijdagavond in het vliegtuig zodat hij ook in het weekend kon doorwerken. Want er was altijd wel een pijpleiding te leggen in Egypte of een haven te bouwen in Saudi-Arabië. Toch werd ik alles wat ik ben dankzij mijn vader. Hij verwacht van mij altijd precies hetzelfde als van mijn broers. Dus wist ik hoe een viertaktmotor werkt voordat ik het op school leerde en kon ik wel zuigerveren vervangen, maar niet koken toen ik het huis uitging. Je nest vormt je meer dan school. Bruce Springsteen zong al: “We learned more from a three minute record than we ever learned in school”.

Toch verwachten we wonderen van onderwijzers. Alles is de schuld van de school en de school moet alles oplossen. Te dikke kinderen? Voedingsleer in het onderwijs! Wraakporno? Mediawijsheid in het lespakket! Het onderwijs als afvoerputje voor alles wat misgaat in de opvoeding. Nu moeten scholen kinderen weer leren om goede burgers te worden, alsof je dat in een paar uurtjes onder de knie krijgt.

Dat is niet alleen onzinnig, maar vooral gemeen en hypocriet. Alle kinderen volgen deze schijnlessen, omdat we de ouders van een groep kinderen in delen van Nederland geen beste burgers vinden: moslimkinderen die opgroeien in monocultuurwijken in grote steden. Dat zeggen de beleidsmakers niet hardop, want dat staat zo vervelend.

En zo maken we niet alleen van de school, maar ook van die kinderen het afvoerputje. Zij moeten de strijd aan met hun ouders, omdat wij het niet durven. Theatermaker Saman Amini zingt in een van zijn voorstellingen: “Je kunt geen regenboog tekenen met zwarte verf”. Dus geven wij die kinderen een potje kleurenverf mee, dan mogen zij het thuis oplossen. Zou Arie Slob nou echt geloven dat het zo werkt?

Het is laf, maar ook wreed om die ouders niet aan te pakken, maar de pijlen op de kinderen te richten. De ouders zijn vaak jong, dertigers. Waarom schrijven we die al af? Waarom grijpen we die niet bij de lurven om er alsnog goede burgers van te maken? Dat begint wel bij eindelijk eens definiëren wat dat is: een goede burger in Nederland.

Leraar Nederlands Jacob Eikelboom weet hoe. Omdat hij zaterdag in de krant stond dook op Twitter een drie jaar oud ­interview met hem op. Hij zag op zijn Amsterdamse school hoe we een monster hebben gecreëerd, uit eindeloos respect voor allerlei culturen. We veren te veel mee en hij zag bij zijn leerlingen hoe verwoestend dat is. Jonge mensen die tot verwondering van Eikelboom, ondanks alle kansen die ze in Nederland kregen, niet zo vrij willen ­leven als in dit land kan. Hoe moeten hun kinderen straks wel goede burgers worden? Kinderen verdienen betere nesten, in plaats van burgerschapsonderwijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden