Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Je bent pas schuldig als schuld is bewezen - ook in tijden van #MeToo

Opinie

Naema Tahir

© Maartje Geels
column

Stel je bent bevriend met iemand, je bent zelfs beste vriendinnen, maar op een dag krijg je onenigheid, je probeert het uit te praten maar het komt niet meer goed, de vriendschap loopt dood. 

Stel, dat die vrouw een wrok jegens je koestert. En iedereen die het horen wil, vertelt dat jij niet deugt en de schuld draagt van het eindigen van die vriendschap. Je gezamenlijke vrienden kiezen haar kant, geloven haar versie van het verhaal en veroordelen jou. Maar ze hebben jou nooit gevraagd hoe het zat, ze hebben jouw kant van het verhaal nooit gehoord, ze hebben niet eens de moeite genomen om wat vragen te stellen. Ze nemen het gewoon aan van die ene vrouw, dat jij niet deugt, dat jij schuldig bent. Pijnlijk, nietwaar?

Lees verder na de advertentie

Verdriet

Ik maakte het in ieder geval mee en het doet me nog altijd verdriet als iemand die ik ken van die ene vrouw heeft gehoord dat ik de schuld draag, maar mij niet eens de kans geeft tot wederhoor.

Misschien maken we dat allemaal weleens mee. Zulke veroordelingen waarbij mensen je geen kans geven jouw zegje te doen. Hoor en wederhoor. Zo belangrijk.

De film 'Jagten' maakt glashelder waarom het strafrecht uitgaat van het grondbeginsel van onschuld.

Naema Tahir

Maar hoe pijnlijk zulke ervaringen ook zijn, ze vallen in het niet bij de veroordeling van mensen die ten onrechte worden beschuldigd van een criminele daad.

Neem de briljante Deense film ‘Jagten’, van een paar jaar terug, waarin een kleuterleider, een dertiger, valselijk beschuldigd wordt van aanranding van een van zijn leerlingen. Hij is zijn baan kwijt, zijn vrienden wijzen hem af, zijn eigen vriendin begint aan hem te twijfelen, zijn zoon wordt bedreigd, er wordt een baksteen door zijn raam gegooid, zijn hond wordt gedood, hij wordt in een supermarkt tot bloedens toe geslagen en er wordt hem gezegd dat hij er geen boodschappen meer mag doen. Aan het eind van de film wordt er een poging tot moord op hem gedaan. Dat alles terwijl hij onschuldig is. Zien die film!

Hij maakt glashelder waarom het strafrecht uitgaat van het grondbeginsel van onschuld. De zogenaamde onschuldpremisse.

Mensen beschuldigen andere mensen van alles en nog wat. Soms ook van hele ernstige dingen. Maar lang niet altijd is die beschuldiging terecht. Als we iedereen zouden ontslaan en in de gevangenis zouden gooien, die beschuldigd wordt van iets ergs, zouden er heel veel mensen onterecht zonder baan en in de gevangenis zitten.

Beginsel

Daarom is er het strafrecht met zijn formele, goed doordachte procedures. Eerst moet er een rechtszaak tegen de beschuldigde komen. Zijn schuld moet door ter zake kundigen goed worden onderzocht. Als zo, verheven boven elke redelijke twijfel, vast komt te staan dat de verdachte echt schuldig is aan de daad waarvan hij wordt beschuldigd, dan pas volgen de consequenties.

Zo moet het ook zijn. Je bent schuldig als je schuld is bewezen. Tot die tijd ben je onschuldig.

Dit beginsel lijkt zijn langste tijd te hebben gehad, met name door de #MeToo beweging, getuige de veroordelingen van allerlei mensen in de media en de publieke opinie, zonder enige vorm van proces. Omdat bepaalde mensen zeggen dat ze in het verleden iets ergs hebben gedaan. De rillingen lopen je over het lijf.

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schrijft ze om de week een column.

Deel dit artikel

De film 'Jagten' maakt glashelder waarom het strafrecht uitgaat van het grondbeginsel van onschuld.

Naema Tahir