OpinieGezondheid

Je bent niet dom of schuldig als je ongezond leeft

null Beeld

Prima als er minder zout en suiker in eten komt en strengere regels tegen roken. Maar een echt gezonde leefstijl vergt ook een aanpak van de sociale problemen, betoogt Sophie Hospers, filosofe en historica. Ze werkt bij adviesnetwerk Partners in Jeugdbeleid.

Laten we inzetten op preventie in de vorm van een gezonde leefstijl als toverwoord tegen corona of andere welvaartsziekten, bepleit Eric van de Visse (Opinie, 9 juli). Ik wil dat van harte onderschrijven. Leefstijl gaat over gezond eten, genoeg bewegen en niet roken of (te veel) drinken. Leefstijl gaat óók over steun en positieve waarde van de groepen waarmee je je identificeert, zoals familie, vrienden, collega’s en hobby-genoten. Een sociale identiteit en concrete steun van je netwerk is een nóg belangrijker voorspeller van gezondheid dan gezond eten en veel bewegen.

Wettelijke beperkingen van de inname van suiker en zout zijn nodig, en bovendien goede voorlichting, schrijft Van de Visse. Hij onderscheidt de ‘onwetenden’ en ‘ontkennenden’. Daarmee reduceert hij de kwestie, waarschijnlijk onbedoeld, tot een individuele keuze of tekortkoming. Botweg: je bent dom of schuldig als je ongezond leeft.

Denkvermogen en doenvermogen

De realiteit is niet zo eenvoudig en niet zo individueel bepaald. De grootste groep mensen met overgewicht of ongezond leefgedrag is ‘onkunnend’: uitgesloten van een fatsoenlijk inkomen, of van deelname aan het maatschappelijk leven. Dat is een groep die te maken heeft met een stapeling van problemen die gaan over trauma, uitsluiting en een gebrek aan koopkracht. Gebrek aan koopkracht gaat over meer dan alleen geen gezonde voeding kunnen betalen, dat gaat ook over hoge huren voor slechte huizen en over hoge kosten voor zorg, energie, school en verenigingsleven.

Het gaat om mensen zonder werk, of met slecht betaalde banen, die vaak ook nog kampen met trauma en uitsluiting – van werk, opleiding, sociale verbanden. Als het tegenzit vertaalt zich dit in psychiatrische problematiek, verslaving of huiselijk geweld. Als je al worstelt om de week door te komen, en een sigaret, een hamburger of een biertje je nèt een beetje surrogaatverlichting geeft, wat moet je dan met de vermaning dat je gezonder moet leven zodat je langer leeft?

Echte preventie moet gaan over het inrichten van een fatsoenlijke, inclusieve samenleving: voldoende koopkracht voor iedereen, steun en behandeling bij de gevolgen van trauma, je onderdeel kunnen voelen van een of meerdere groepen, en daar ook steun aan kunnen ontlenen. Weten is nog geen doen. Zelfredzaamheid vraagt naast denkvermogen om doenvermogen. En dát is een andere les die corona ons leert: we moeten het samen doen.

Lees ook:

Het middel tegen corona: neem afscheid van de Bourgondische levensstijl

Op de intensive care zag hij jonge patiënten met ernstige infecties, maar óók met overgewicht. Dus pleit internist Eric van de Visse voor ‘gezond verstand-geneeskunde’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden