Brief van de hoofdredactie

Jan Kuijk en Ruud Verdonck waren lange tijd gezichtsbepalend voor Trouw

Zou het een weetje zijn in het kader van ‘nutteloze kennis’ dat twee van de drie oprichters van deze legendarische Trouw-rubriek, Jan Kuijk en Ruud Verdonck, op dezelfde dag, 2 november jongstleden, zijn overleden? Wie terugkijkt op de vragen die het ‘Nederlands genootschap ter bevordering en verbreiding van nutteloze kennis’ (kortweg NGTBEVVNK) destijds stelde, waarschijnlijk wel. Want als je je afvraagt of een sardien wel een vis is, waarom stationsklokken op de hele minuut altijd even stilstaan of wat de schoenmaat was van ballerina Anna Pavlova, dan is de toevalligheid van het overlijden van twee van de drie oprichters op dezelfde dag een weetje waard. De derde, Rob Schouten, glorieert gelukkig gezond en wel op maandag en dinsdag op onze achterpagina en schrijft vrijwel wekelijks recensies in Letter & Geest.

Hoewel ik het terugbreng tot een weetje was het een droevige week voor de redactie. Jan Kuijk en Ruud Verdonck bepaalden lang het gezicht van de krant. Kuijk als adjunct-hoofdredacteur en als waarnemend hoofdredacteur, Verdonck als commentator, columnist, verslaggever en creatief brein. Hoewel Kuijk allang weg was bij de krant toen ik aantrad, heb ik hem diverse malen ontmoet en heel soms aan de telefoon gehad. ‘Kuijk bleef redacteuren die hij nog kende met ideeën en verhalen bestoken en besprak, onvermoeibaar en scherp van geest, met hen de dingen van de dag’, schreef politiek columnist Hans Gos­linga in het naschrift over Kuijk dat gisteren in de krant stond.

Benen op tafel, toetsenbord op schoot

Ruud Verdonck heb ik tijdens zijn werkzame leven nooit ontmoet, daarna één keer. Waar Kuijk donderdag in stilte werd begraven in Castricum – zijn eigen wens – namen we op dezelfde dag afscheid van Verdonck op begraafplaats Zorgvlied in Amsterdam. Diverse (oud-)collega’s woonden de dienst bij, oud-hoofdredacteur Jan Greven sprak mooie woorden. Trouw-redacteur Koos Schwartz memoreerde in een kort naschrift dat maandag in de personalia verscheen hoe Verdonck het liefst werkte met zijn benen op tafel en zijn toetsenbord op schoot. Verdonck was een alleskunner met een enorme productie.

Ik vergelijk de krant weleens met een wiel dat altijd maar ronddraait, 24 uur per dag. Met de huidige onlineplatforms (site en digitale editie) is dat al helemaal het geval, maar vroeger ook. Kuijk en Verdonck hoorden in hun tijd bij de redacteuren die ervoor zorgden dat het wiel bleef ronddraaien. Doorgaans zeer gemotiveerde, geïnspireerde, creatieve maar soms ook dwarse geesten die met grote betrokkenheid de krant volschreven.

Oud-Trouw-redacteur Huub Elzerman vertelde na de rouwdienst hoe hij als 17-jarige leerling-journalist bij de krant werd aangenomen. Ruud Verdonck begon als kopijloper. Zo is een hele generatie op jonge leeftijd, zonder opleiding of met afgebroken opleiding, aan een journalistieke training begonnen. Tegenwoordig is het niet vreemd als jonge talenten met dubbele masters worden aangenomen. De journalistiek heeft een enorme professionaliseringsslag doorgemaakt.

De rubriek Nutteloze kennis hield in 1994 op te bestaan en maakte in 2014 een doorstart, onder leiding van Trouw-eindredacteur ­Jonah Kahn, om vervolgens in 2018 weer te stoppen. In september verscheen van zijn hand (in samenwerking met Flip van Doorn) het grote boek van de nutteloze kennis onder de titel ‘Hoeveel poten heeft een octopus?’ Het boek is een echte weggever en inmiddels toe aan de tweede druk. Jan Kuijk en Ruud Verdonck zouden er ongetwijfeld trots op zijn geweest.

Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden