null Beeld
Beeld

ColumnMartijn Wijchers

Ja, zwart zijn heeft absoluut voordelen

Jij verbrandt zeker nooit?” Als kind dacht ik inderdaad dat dit niet zo was en daar was ik trots op. Ik hoefde me nooit in te smeren op zonnige dagen. Vol afschuw keek ik altijd naar vriendjes die zich door hun moeder lieten insmeren met die kleverige, witte zonnebrandcrème. Zij waren op hun beurt jaloers dat dit lot mij bespaard bleef. Hun moeders klaagden over hun ‘melkflesbenen’ en zeiden dat ze hun best gingen doen om ook een mooi kleurtje te krijgen in de zon. Ik bofte toch maar met mijn donkere huid. Ja, zwart zijn heeft absoluut voordelen.

Toen ik negen was, dacht ik dat ik het grootste voordeel van allemaal had gevonden. Mijn zusje en ik (zij is ook geadopteerd) werden uitgekozen om de hulpjes van Sinterklaas te zijn bij de intocht op school. Wat een eer! Samen met de Goedheiligman mochten wij de kleuterklassen rondgaan; we zouden geknipt zijn voor die taak.

’s Ochtends moesten we ons melden bij een gymzaal waar een dozijn Sinterklazen zich klaarmaakten voor bezoekjes aan verschillende scholen in de stad. Daarnaast lieten tientallen mensen zich zwart schminken. Mijn zusje en ik waren blij dat wij dat niet hoefden, mijn afschuw van schmink was nog groter dan mijn afkeer van zonnebrand. We trokken onze kostuums aan en meldden ons bij onze Sinterklaas. “Waarom zijn jullie niet geschminkt?” We keken hem niet-begrijpend aan. “We zijn toch al zwart?” “Ja, maar jullie hebben de verkeerde kleur, het moet véél zwarter en jullie lippen moeten nog helemaal rood. Snel naar de schminktafel, want we moeten zo gaan.” Daar pakte een vrolijke dame er een grote pot schoensmeerachtige crème bij. Ze ging grondig te werk en geen stukje huid werd overgeslagen. Gelaten lieten we dat over ons heen komen. “Zo, nu zien jullie er mooi uit,” sprak ze opgewekt.

Doe eens wat dommer, dat hoort zo

Pikzwart en met felrode dikke lippen volgden we die dag braaf de Sint. Na het bezoekje aan de eerste klas gaf hij ons ‘feedback’: “Jullie moeten grappiger doen. Doe eens wat kunstjes, dat vinden die kinderen leuk. Doe eens wat dommer, dat hoort zo. We hebben jullie toch niet voor niets uitgekozen?” De dag leek eindeloos te duren. Dacht die man echt dat grappig zijn, kunstjes vertonen en dom doen natuurlijke eigenschappen waren? Inmiddels hadden we het bloedheet in onze pakjes, de pruik kriebelde en de schmink prikte. Ik denk dat we de enige kinderen waren die opluchting voelden toen het Sinterklaasfeest voorbij was.

Ik vond het maar verwarrend: in de winter de verkeerde kleur en in de zomer de goede?

Vaak denk ik hieraan terug als ik te horen krijg: “Jij verbrandt zeker nooit? Wat een voordeel!” Blijkbaar is onwetendheid over andere huidskleuren nog steeds bij veel mensen aanwezig.

Zelf weet ik inmiddels beter. Op mijn elfde, tijdens een vakantie in Zuid-Frankrijk waar het 36 graden was, kreeg ik ’s avonds opeens last van een branderig gevoel op m’n huid. Een pijnlijk en totaal nieuw gevoel. Tot dat moment dacht ik dat ik het voordeel had dat ik niet kon verbranden. De Zuid-Franse zon bewees echter dat mijn huid net als die van ieder ander was.

Martijn Wijchers schrijft over zijn ervaringen als zwarte, homoseksuele docent. Lees hier zijn eerdere columns

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden