De vraag vanMonic Slingerland

Is schrijven een kwestie van talent of ook van techniek?

Columniste Sofie Govaert kondigde aan dat ze op schrijfcursus gaat, op advies van de redactie van Trouw. Het roept de vraag op of schrijven een kwestie is van talent of van training.

Over haar herstel van Covid-19 schrijft Sofie Govaert sinds 13 maart een zaterdagse column in Trouw. ­Begonnen als tijdelijk, voor een paar weken. Haar gezin met man en twee dochters zat toen in quarantaine. Ze waren net uit de Randstad naar Brabant verhuisd en vierden in februari hun eerste carnaval.

De column is er nog steeds. Sofie Govaert heeft onder de lezers en ­onder de redacteuren nogal wat fans. Door haar grenzeloze inzet en steeds opborrelende invallen is er elke week wel wat geks te beleven. Dankzij haar zelfspot genieten ­lezers daarvan mee.

Een week geleden kondigde ze aan dat ze op schrijfcursus gaat, op advies van de redactie van Trouw. Pas toen werden haar lezers echt ­bezorgd. Het zal toch niet waar zijn? De lezersreacties waren eenduidig: Sofie moet blijven. Maar vooral werd haar afgeraden om naar die cursus te gaan. Dat zou zeker het einde betekenen van die gekke, authentieke, frisse toon in haar columns. Zo’n schrijfcursus leert je om weer netjes ‘binnen de lijntjes te kleuren’, schreef iemand. Zonde.

Kennelijk is het vertrouwen van lezers in schrijfcursussen niet erg groot. Maar vooral roept het de vraag op of schrijven een kwestie is van talent of van training, van techniek. Kan iedereen met schrijftalent gewoon goed schrijven, of moet je ervoor oefenen, zoals bij pianospelen?

Intuïtie en gezond verstand

Ik heb schrijfcursussen zowel gevolgd als gegeven, en mijn antwoord is: nee, schrijven is niet als pianospelen. Wil je echt muziek kunnen maken, dan is veel oefening nodig om de hersens en de vingers soepel te ­laten samenwerken. Bij schrijven is dat anders. Ook dan speelt techniek een rol, maar dan gaat het erom intuïtie en gezond verstand volop in te zetten.

Ik vraag cursisten altijd een stuk van wat ze geschreven hebben hardop voor te lezen. Bij zinnen die niet lekker lopen stokt het dan steevast. De schrijver voelt zelf al aan dat daar wat werk aan de winkel is. Vaak heeft dat te maken met ritme, het ritme van de woorden.

Het gezonde verstand komt aan bod bij de opbouw. Die hangt af van het genre. Een opiniestuk heeft een andere opbouw dan een nieuwsbericht, een preek, een column of een wetenschappelijk artikel. Lezers die bang zijn dat de columns van ­Sofie bleke stukjes worden, verwisselen wellicht het nieuwsbericht met een column. Waar wij als journalisten geacht worden onze eigen ervaring of kijk op de zaak buiten beschouwing te laten, moet een ­columnist die juist volledig inzetten. En waar bij een nieuwsbericht een rechte lijn het beste resultaat oplevert, heeft een columnist veel meer ruimte om vanuit zichzelf te schrijven, een rare bocht te nemen, de lezer op het verkeerde been te zetten.

En dat is juist zo lastig. De ruimte is groot, het aantal woorden beperkt. Hoe vul je die ruimte zo dat de lezer dicht bij je blijft? Ook dat is techniek maar weer een andere dan die van het interview, het verslag of de reportage.

Mijn vraag aan u: is schrijven een kwestie van talent of van techniek?

Monic Slingerland is chef van de opinieredactie. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden