Beeld Trouw

Column Leonie Breebaart

Is het erg dat een paard de kost moet verdienen?

De vakantie was amper voorbij, of een collega stelde mij tijdens de lunch onverhoeds de vraag: “Jij rijdt toch ook paard? Kan dat eigenlijk nog wel?” Ik had hem kunnen zien aankomen, die vraag, want kort daarvoor hadden topamazones Anky van Grunsven en Isabell Werth in NRC Handelsblad gezegd te vrezen voor de toekomst van de paardensport, zoveel kritiek krijgen zij en andere ruiters tegenwoordig te verduren, vooral via social media. En vorig weekend was er weer zoiets. Activisten van de Vegan Strike Group verstoorden de kür van springruiter Marc Houtzager door zomaar de bak in te lopen. Eén had haar bovenlichaam beschilderd met de tekst ‘Stop horse slavery’.

Een levensgevaarlijke actie, en toch had ik wel sympathie voor de activisten. Want dat er veel mis kan gaan in de paardensport, is een feit. Paarden die eenzaam in hun box staan, die met geweld worden gedwongen tot gehoorzaamheid, het komt allemaal voor. De wensen van wezens die niet kunnen weglopen en niet in onze taal kunnen protesteren, zijn namelijk nogal makkelijk te negeren. Soms is dat onwil, soms onwetendheid, vaker misschien onwil om te weten. Maar iemand moet voor de dieren opkomen.

Al geloof ik dat de ruiters dat zelf ook al doen. De wedstrijdcontroles op ‘dwingend rijden’ zijn strenger geworden. Heel gewone ruiters worden kritischer. Zelf wil ik inmiddels alleen nog maar rijden bij een manege die paarden na gedane arbeid in de kudde zet en die ze regelmatig vakantie geeft. Maar het blijft opletten en nadenken. En dieractivisten houden ons waakzaam. Alleen gaat het leden van de Vegan Strike Group niet zozeer om betere zorg en bewuster paardrijden, maar om het afschaffen van de paardensport in het algemeen, die ze namelijk betitelen als slavernij. De kritiek is dus fundamenteler.

Term vertroebelt

Als dierenactivisten spreken van slavernij, bedoelen ze dat ruiters paarden voor zich laten werken, onvrijwillig en tot topprestaties aan toe. “De ruiter kiest voor topsport, niet het paard!”, aldus de Vegan Strike Group. Toch overtuigt dat bezwaar mij niet. Is het echt zo erg dat paarden de kost moeten verdienen, net zoals volwassen mensen dat moeten doen, of ze willen of niet? Is het zo erg dat we van paarden fysieke en cognitieve prestaties vragen?

Toegegeven: ook ik zie het paard weleens minder enthousiast reageren als ik met zadel en hoofdstel aan kom zetten. Maar hoe vreemd is dat? Zelf heb ik na de vakantie meestal ook geen zin om weer te beginnen. Nieuwe dead­lines drukken op de journalist vermoedelijk minstens zo zwaar als een ruiter op een paardenrug. Maar als ik mijn rondjes eenmaal draai, dan gaat het eigenlijk wel weer.

Het scheelt natuurlijk dat de boven mij geplaatsten nét niet te veel van me verwachten, maar genoeg om me geestelijk fit te houden. Het scheelt dat ik hun aansporingen begrijp en dat ik na gedane arbeid weer terug mag naar mijn kudde en mijn stal. Dus nee, slavernij zou ik dat niet willen noemen. Paarden kunnen best wat activisten gebruiken die voor hen opkomen. Voor hun vakantie. Voor verantwoordelijke ruiters. Maar een term als ‘slavernij’ vertroebelt het gesprek dat wel degelijk nodig is.

Wat is daar nou erg aan? Leonie Breebaart onderzoekt in haar column de actualiteit op filosofische wijze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden