Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is het christendom niet juist een verzwakking van de cultuur?

Home

Wim Boevink

© Trouw
Column

Het gedicht is een gebed. Het wordt toegeschreven aan Franciscus van Assisi. Het heet ‘Vrede’. Er wordt de laatste tijd veel gesproken over de joods-christelijke traditie, soms om een partijpolitieke positie te onderbouwen, soms ook om het wezen van de Europese cultuur te verklaren.

Ik zag het gebed van Franciscus gisteren afgedrukt in het Duitse weekblad Die Zeit. Het stond onder een lang interview met de paus, die zichzelf naar de heilige vernoemde.

Lees verder na de advertentie

De interviewer, Zeit-hoofdredacteur Giovanni di Lorenzo, had de paus na afloop het gebed op een prent aangeboden. In het Duits. (De paus leest en verstaat Duits.) Zijne Heiligheid las het aandachtig en legde toen zijn vinger geroerd op één regel. Deze:

Herr, lass mich trachten, nicht, dass ich geliebt werde, sondern dass ich liebe.

Heer, laat mij zoeken, niet om bemind te worden, maar om te beminnen.

Zijne Heiligheid las het aandachtig en legde toen zijn vinger geroerd op één regel

Persoonlijk vind ik het in het Duits nog mooier klinken, en daarom ziet u het hele gebedsgedicht hier, net als in Die Zeit, in het Duits afgedrukt, en u kunt er iets van Bach onder denken.

De laatste strofe zegt dit:

Laat mij niet zoeken getroost te worden, maar te troosten, niet begrepen te worden, maar te begrijpen, niet bemind te worden, maar te beminnen. Want het is toch door te geven, dat men ontvangt, door te verliezen dat men vindt, door te vergeven, dat men vergiffenis ervaart, door te sterven, dat men verrijst tot het eeuwige leven.

En ik dacht: Europa.

Die middag riep een radiospot ons op in actie te komen bij een kolossale hongersnood in Afrika, gironummer 555 stond weer open. We konden niet werkeloos toezien. ‘Want het is toch door te geven, dat men ontvangt’ dacht ik er nu achteraan.

Oorlog en verdrijving

Maar wat te ontvangen? Afrikanen die bij ons een beter bestaan zoeken misschien? En die - voeg ik eraan toe - ons komen verrijken?

Migratiestromen, een eeuwige constante in de menselijke geschiedenis, van dorre vlakten naar vruchtbare delta’s, hebben de basis gelegd voor versmelting en beschaving, maar ook voor oorlog en verdrijving.

Ze zijn nu voor sommigen vreeswekkende bewegingen geworden, omgemunt tot alles verzwelgende tsunami’s, een vloed van boosaardige mosliminfiltranten die de bijl willen zetten in de versregels van Franciscus, een voorstelling gevoed door reeksen van aanslagen en incidenten in Europese steden.

Is het christendom niet juist een verzwakking van de cultuur? Een omhelzing van de dood?

Hoe is die reële dreiging te verzoenen met de waarden van Franciscus? Hoe beminnen we zonder bemind te worden?

De confrontatie die de Turkse president Erdogan met Europa zoekt, is - las ik - ook een test voor de weerbaarheid van onze democratie. Regeringen kunnen ‘nee’ zeggen tegen de komst van Turkse ministers, zonder die komst werkelijk te verbieden. We hebben het liever niet, maar als u wilt kunnen we u niet tegenhouden.

Erdogan sprak van nazistische praktijken bij de tegenwerking van Duitse zijde. Moet Merkel Franciscus volgen? ‘Laat mij vergeven wie mij beledigde’.

Ja, Vrede is een schitterend diep-christelijk gebed, maar is het niet ook de weekmaker in de Europese beschaving? Is het christendom niet juist een verzwakking van de cultuur? Een omhelzing van de dood?

Deel dit artikel

Zijne Heiligheid las het aandachtig en legde toen zijn vinger geroerd op één regel

Is het christendom niet juist een verzwakking van de cultuur? Een omhelzing van de dood?