Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

Is het beter als scholieren hun bijbaan opgeven?

opinie

Gert van Vliet en Phaedra Werkhoven

Bijbaantje bij een strandpaviljoen in Zandvoort. © ANP XTRA

In antwoord op de vraag of het scholieren ten goede komt als ze hun bijbaan opgeven, zegt Gert van Vliet, docent economie en M&O, 'Ja'. Oud-hoofdredacteur van Fabulous mama&family Phaedra Werkhoven, zegt 'Nee'.

Van Vliet: Ja. Betaal scholieren voor werken aan mooie cijfers

Lees verder na de advertentie

Onlangs publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek cijfers over bijbanen van scholieren. Ruim veertig procent van de leerlingen heeft een (kleine) bijbaan. Met name havo-leerlingen.

Wat zou het goed zijn wanneer leerlingen niet meer werken voor een baas en zich uitsluitend hoeven te richten op het werken voor een mooi cijfer op school. De verleiding van het geld verdienen is moeilijk te weerstaan. Daarom is het beter wanneer we onze leerlingen beschermen en bijbanen voor scholieren verbieden. In plaats daarvan zouden we leerlingen vanaf 16 jaar een inkomen kunnen geven, gebaseerd op hun schoolprestaties. Centen voor cijfers dus.

Betaal scholieren voor werken aan mooie cijfers

Ik heb stellig de indruk dat bijbanen van leerlingen ten koste gaan van hun schoolresultaten. Studeren is in principe een fulltime baan. Daar hoort ontspanning bij en geen werk.

Met name in een examenjaar is de stress onder leerlingen hoog. Menig leerling ervaart de druk vanuit zijn werkgever om zich aan gemaakte afspraken te houden. Zoals elke flexibele arbeidskracht moeten zij hun roosterwensen tijdig doorgeven. Daarvan afwijken wordt moeilijk gemaakt. Begrijpelijk vanuit een werkgever gezien, maar het geeft leerlingen weinig ruimte om bijvoorbeeld extra lessen te volgen. Vaak hoor ik: 'Ik kan dan niet, want ik moet werken'.

Daarnaast speelt iets anders. Ik zie dat leerlingen wel de motivatie op kunnen brengen om ongeschoold werk te doen maar niet de motivatie om zichzelf te scholen. School is saai, en kennelijk eentoniger dan vakkenvullen of kassawerk. Op tijd komen voor een baantje of je houden aan een kledingvoorschrift is op het werk geen probleem, voor school blijkt het een stuk moeilijker.

Daarnaast verdienen scholieren een inkomen en de vrijgekomen baantjes kunnen worden ingevuld door werklozen

Beloningen

Volgens mij ligt dat aan de beloning. Voor een baantje krijg je geld, voor school een cijfer. Dat geld is handig voor nu, een cijfer handig voor later. Leerlingen maken liever de keuze voor nu en dat is te begrijpen hoewel we op school graag een andere voorkeur zien.

Jongeren vanaf 16 jaar mogen met geld omgaan, zijn breed inzetbaar, goedkoop en daarom gewild bij ondernemers. Wanneer we hun een inkomen zouden geven, gebaseerd op schoolprestaties, vangen we drie vliegen in één klap: leerlingen houden meer tijd over voor school en zijn meer gemotiveerd. In de gezondheidszorg is bijvoorbeeld al succesvol geëxperimenteerd met financiële prikkels om patiënten hun medicatietrouw te vergroten.

Daarnaast verdienen scholieren een inkomen en de vrijgekomen baantjes kunnen worden ingevuld door werklozen. Dit plan is te financieren door het afschaffen van de kinderbijslag voor kinderen vanaf 16 jaar en de uitgespaarde werkloosheids- en bijstandsuitkeringen.

In de Verenigde Staten wordt op scholen betaald voor schoolprestaties. Het wordt tijd om dit in Nederland ook uit te gaan proberen.

Werkhoven: Nee. Bijbaantjes zijn ervaringen voor het leven

Ik moet een jaar of 16 zijn geweest. Of ik de wijk van een klasgenootje wilde overnemen. Dat deed ik. Op de zaterdag bij weer en wind de krant van wakker Nederland bezorgen.

Zelf was ik allerminst wakker, maar ik stiefelde, mopperend op mijn fiets, die steeds omdonderde van de zware tassen, alle adressen van de abonnees langs. De honden die bijna mijn vingers eraf hapten als ik de krant door de brievenbus wilde drukken, de boze bejaarden als de krant een minuut te laat was, ik trotseerde ze allemaal.

Bijbaantjes zijn ervaringen voor het leven

Daarna werkte ik in de horeca in diverse smerige keukens, of met borden balancerend op mijn armen. "Oeps sorry meneer." Een biertje gemorst. Ik had een baantje in een ijssalon met een afschuwelijke bazin die het op mij gemunt had. In een archief sorteerde ik krantenberichten. En dan nog was er die hele vreselijke zomervakanties lang het werk in de sokkenfabriek van mijn vader. Het waren ervaringen voor het leven.

Vandaar dat ik mijn kinderen heb aangespoord om te gaan werken. We begonnen daar eigenlijk al mee door ze van jongs af aan in huis klusjes te laten opknappen voor poen. Dus het gras maaien voor 2,50 euro, de heg knippen voor een tientje. En denk je nu: ' Tien euro, wat belachelijk veel?''. Het was wel even honderd meter beukenhaag.

Nu vonden deze klussen in en rond huis niet heel gretig aftrek, maar vanaf dat de oudste 16 jaar was ging hij buitenshuis werken. Het begon met vakkenvullen bij de supermarkt.

Naast sociaal wenselijke praatjes maken, kan hij inmiddels mooier en netter kleding opvouwen dan ik ooit zal kunnen

Wat ie daar leerde was: op tijd zijn, omgaan met vervelende bazen, lol maken met medescholieren, spullen netjes wegzetten, en vooral: je tijd nuttig besteden. Want drie uur werken in de supermarkt leverde nog altijd meer op dan drie uur gamen op de zolder.

Daarna werd hij gevraagd voor een baantje in een kledingzaak. Naast sociaal wenselijke praatjes maken, kan hij inmiddels mooier en netter kleding opvouwen dan ik ooit zal kunnen.

Opvoeding

De andere zoon werd 16, maar was heel wat moeilijker richting de arbeidsmarkt te bewegen. Die wilde niet werken voor een 'armzalige 3,85 euro' per uur.

Eindeloos heb ik op hem ingepraat. Totdat de gebiedende wijs eraan te pas moest komen. Zoek een baantje! Ik wil dat je een baantje zoekt! NU!

Waarom ik dat zo belangrijk vind? Werken tijdens je schooltijd hoort bij de opvoeding. Hoe jonger je erachter komt dat loon naar werken loont, hoe beter. Het is goed voor je ontwikkeling. Je krijgt te maken met de wetten van andere mensen, van andere contacten dan je familie en vrienden, namelijk: collega's.

Je leert je school beter te plannen. Bij nacht een man, bij dag een man. Geen watje zijn. Verantwoordelijkheid dragen. Sparen voor later. Zelfstandig worden. Geen gemiep. Dat is mijn credo, als mens, als ouder.

Van een beetje aanpoten is geen mens minder geworden. Ook kinderen niet.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Betaal scholieren voor werken aan mooie cijfers

Daarnaast verdienen scholieren een inkomen en de vrijgekomen baantjes kunnen worden ingevuld door werklozen

Bijbaantjes zijn ervaringen voor het leven

Naast sociaal wenselijke praatjes maken, kan hij inmiddels mooier en netter kleding opvouwen dan ik ooit zal kunnen

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.