Opinie

Is er in Nederland toekomst voor de boer?

Monic Slingerland Beeld Leo Lanser

De boer bij wie ik pas in de stal stond, is nog jong. Hij heeft 200 koeien. Die lopen nu, in de winter, vrij rond in de stal. Ze kunnen zelf kiezen wanneer ze gemolken worden, de robot staat dag en nacht klaar. 

Deze koeien hebben, zo stel ik vast, een beter leven dan het zwartbonte melkvee waar mijn grootvader vijftig jaar geleden zijn ziel en zaligheid in legde. Die stonden alle dertig de hele winter in de grupstal met touwen vast aan twee palen. Ze konden alleen staan en liggen. De melkkoeien van nu zijn er beter aan toe, maar dat is niet te zeggen van de melkveehouderij in Nederland. Van alle kanten klinkt er kritiek op de landbouw.

Ze zijn dan ook niet te benijden, boeren die hun bedrijf willen verkopen omdat ze ondanks heel hard werken niet genoeg verdienen, of omdat hun eenden of kippen geruimd moeten worden, of omdat ze gemangeld zitten tussen allerlei wetten en regels over mest, natuur en dierenwelzijn en ze hun dieren niet het leven kunnen laten leiden dat ze zouden willen. Welke boer zou er nu nog een bedrijf willen beginnen? De afgelopen jaren waren dat er maar heel weinig. Een op de 25 boeren, 4 procent dus, is jonger dan 35. landbouwminister Carola Schouten heeft nu 75 miljoen uitgetrokken voor jonge starters in het boerenbedrijf. Een politiek beladen subsidie, want de minister zegt er stilzwijgend mee dat ze toekomst ziet voor boeren in Nederland.

Bedrijfsmodel

Achter die subsidie zit wel een vraag die komend voorjaar, wanneer het landbouwbeleid op de politieke agenda staat, aan de orde komt. Die vraag is, hoe de toekomst van boeren eruitziet. En vooral, of er in Nederland over dertig, veertig jaar nog wel veeboeren zijn. We kunnen wel dromen van koeien in de wei, leuk voor fietsende dagjesmensen en andere toeristen, maar de vraag is hoe reëel dit is als bedrijfsmodel. Net zomin als mijn grootvader destijds kon bevroeden hoe het leven van een boer er vijftig jaar later uit zou zien, kan de boer van nu met zekerheid zeggen welke kant het op gaat met het bedrijf. Kleinschalig of juist grootschalig?

Ondertussen is er behoorlijk wat subsidie nodig om de landbouw in Nederland te laten voortbestaan en aan te passen aan de eisen van nu. Krimp kost geld. Zo gaat er 200 miljoen naar varkensboeren die hun bedrijf met minder dieren laten voortbestaan. En kregen melkveehouders die wilden krimpen subsidie. Ook hebben Nederlandse boeren op mestgebied privileges binnen de EU.

De jonge boer bij wie ik in de stal stond ziet voor zichzelf, zijn gezin en zijn koeien zeker wel toekomst. Maar de vraag is of er over veertig jaar nog een klimaat is waarin landbouwbedrijven levensvatbaar zijn. Zonder subsidie geen landbouw, ga je denken. En de landbouw zoals die nu is, moet ook nog drastisch veranderen.

De termen vliegen ons om de oren. Een boerenbedrijf moet 'grondgebonden' zijn, duurzaam, ecologisch verantwoord, samenwerken met natuurorganisaties, en lokaal afzetten aan supermarkten.

Wat denkt (of hoopt u): heeft de boer toekomst in Nederland?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Bekijk ook het dossier: 'De vraag van Monic'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden