OpinieWeeshuistoerisme

Is een weeshuis hét toevluchtsoord? Nee, dat beeld klopt niet

Kinderen in armoede zijn beter geholpen met goed onderwijs en opvang in een veilig gezin, schrijft Patricia Nieuwenhuizen van Better Care Network ­Nederland.

Tv-kijkers konden afgelopen donderdag zien hoe presentatrice Floortje Dessing terugging naar een Nepalees weeshuis dat geleid wordt door de Amerikaanse Maggie Doyne (Trouw, 18 februari). We zagen vier jaar geleden hoe vijftig kinderen werden opgevangen in het weeshuis waarbij onduidelijk was waar deze kinderen precies vandaan kwamen. Uit onderzoek blijkt dat vier op de vijf kinderen in tehuizen wereldwijd nog één of beide ouders hebben.

In het programma van Dessing zagen we hoe met geld uit Nederland een prachtige school is gebouwd voor kinderen uit het weeshuis en de omgeving, maar dit leidt af van het werkelijke probleem. Dit vrijwilligerswerk lijkt heel altruïstisch, maar het onjuiste beeld van het weeshuis als hét toevluchtsoord voor kwetsbare kinderen wordt hiermee in stand gehouden. Kinderen hebben recht op een gezin en de meeste kinderen zouden met de juiste steun bij hun eigen familie kunnen blijven.

Meer dan zestig jaar onderzoek laat zien dat opgroeien in een weeshuis schadelijk is voor de cognitieve, emotionele en sociale ontwikkeling van een kind. Zélfs als de zorg er goed is en er onderwijs wordt geboden. Door Maggie’s project in de spotlights te plaatsen zal dit waarschijnlijk mensen inspireren om soortgelijke initiatieven te ondersteunen, terwijl veel kinderen in weeshuizen nog ouders of andere familieleden hebben.

Wisselende verzorging door vrijwilligers

Kinderen die geen veilig thuis hebben, moeten opgevangen worden. Maar dit dient voor de kortst mogelijke duur te geschieden in weeshuizen en er moet altijd voor ieder kind naar een veilige gezinssituatie gezocht worden. Wanneer ouders met steun van overheid en hulporganisaties in staat worden gesteld om toch zelf voor hun kinderen te zorgen, krijgen die de stabiliteit om zich goed te ontwikkelen.

De ontwikkeling van kinderen wordt in weeshuizen vaak verstoord door wisselende verzorging door vrijwilligers. Ze komen weliswaar met goede intenties werken met kinderen, maar realiseren zich zelden dat vrijwilligerswerk voor een korte periode een negatieve invloed heeft op het welzijn van een kind. Kinderen hechten zich aan de vrijwilliger, van wie zij na korte tijd weer worden gescheiden. Het zal bestaande hechtingsstoornissen bij een kind verergeren.

Bovendien houdt de steeds nieuwe aanwas van vrijwilligers de onwenselijke situatie in stand dat kinderen in een tehuis opgroeien in plaats van thuis bij familieleden. Vrijwilligers brengen geld en cadeaus mee, blijven ook na hun ­vertrek geld sturen, of starten nieuwe acties, zoals Floortje Dessing.

Floortje en Maggie in 'Floortje terug naar het einde van de wereld'Beeld BNNVARA

Hoe meer geld er naar weeshuizen gaat, hoe aanlokkelijker ze worden voor gezinnen die in armoede leven. Deze gezinnen denken ten onrechte dat hun kinderen in een kindertehuis een betere toekomst hebben dan thuis. Het is niet mogelijk om alle kindertehuizen op korte termijn te sluiten. Een kind terugbrengen naar een gezin is een delicaat proces. Kinderen raken beschadigd wanneer kindertehuizen snel worden gesloten, want dan komen ze op straat terecht of in andere onveilige situaties.

Er zijn organisaties die ervaren zijn in de begeleiding van kindertehuizen richting gezinsgerichte zorg, ook in Nepal. Ook de Nepalese overheid wil opvang van kinderen in tehuizen tegengaan en neemt daartoe veelbelovende stappen. Goed onderwijs is daarin een belangrijke factor. Het is mooi om te zien dat Doyne zich op die manier inzet voor de lokale bevolking.

Hoe fantastisch zou het zijn als Floortje Dessing in haar programma de kijker zou laten zien hoe kinderen herenigd worden met hun familieleden? Ze heeft het platform om miljoenen mensen in Nederland te laten zien wat de beste oplossing voor kinderen is: een thuis bij ouders, ooms, tantes, opa’s en oma’s of in een pleeggezin.

Lees ook:

Floortje Dessing: reizen om te relativeren

In het programma ‘Floortje terug naar het einde van de wereld’ zoekt Floortje Dessing oude bekenden in verre oorden op. ‘Er kan zoveel gebeuren in een mensenleven.’ 

De VVD wil af van westers weeshuistoerisme

Rijke westerlingen die een smak geld betalen om vrijwilligerswerk te kunnen doen in een buitenlands weeshuis; de VVD wil dat er een einde komt aan deze vorm van ‘toerisme’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden