De vraag van Monic

Is een handgeschreven brief toch persoonlijker dan geprint?

Monic Slingerland Beeld Leo Lanser

De dag van de pindakaas. Tevens de dag van de bedreigde advocaat. Dat was afgelopen woensdag. Mij is het geheel ontgaan, u vast ook. Net als dat het op 18 januari Lelijke truiendag was, en dat het morgen Lepradag is.

Elke dag en elke week heeft tegenwoordig wel een thema. Een vorm van aandachtsinflatie, lijkt mij. Ik verbeeld me dan ook dat ik er volstrekt ongevoelig voor ben. Maar dat het deze week de week van het handschrift is, dat heeft me niet losgelaten.

Net als collega en columnist Stevo Akkerman (Trouw, 24 januari) kan ik u verzekeren dat u boft, omdat u deze tekst niet in mijn handschrift hoeft te lezen. Thuis leidt het sturen van de kerstpost altijd tot hetzelfde gedoe. De kaarten zullen nooit aankomen, klinkt het, omdat het adres op de envelop alleen door een enigmamachine te ontcijferen is. Te uwer informatie: die diende in de Tweede Wereldoorlog om gecodeerde berichten te 'vertalen'.

Handschriften fascineren mij. Ik heb er een sport van gemaakt om bij persoonlijke post aan het handschrift te herkennen wie de afzender is. Het is door een handschrift dat mijn geloof in vooruitgang tientallen jaren geleden een flinke knauw heeft gekregen. In het Rijksarchief moest ik stukken uit de negende en tiende eeuw lezen. Teksten op perkament geschreven met een handgemaakte pen, gedoopt in handmatig bereide inkt. Die letters waren zo duidelijk, zo regelmatig, zo makkelijk leesbaar alsof ze gedrukt waren.

Persoonlijkheid

Bij de teksten van een onbekende schrijver uit de tiende eeuw stak mijn handschrift, van iemand uit die veelbelovende tweede helft van de twintigste eeuw, armzalig af. Ik schaamde me voor mijn onleesbare gekrabbel. Waar was die grote vooruitgang in de loop van de geschiedenis? De Karolingische minuskel, de letter van het standaard handschrift van elf eeuwen geleden, was van oneindig betere kwaliteit dan mijn 'schoonschrift'. Dat wordt alleen maar nog veel erger, nu we ons vooral uitdrukken via toetsen en zelden nog via een handgeschreven tekst. Zelfs de kerstkaart is tegenwoordig geheel en al geprint, inclusief de persoonlijke wens en de adressering op de envelop. Vanuit die zorg is de week van het handschrift ontstaan.

Wat zegt een handschrift? Kun je iemands persoonlijkheid destilleren uit een handschrift? U kent ze vast wel: dat briefje met die kleine lettertjes, of de linkshandige schrijver die zo typisch achteroverhellend schrijft. Of de hanepoten. Soms kun je aan de veranderingen in iemands handschrift zien dat het niet goed met hem of haar gaat. Dan worden de letters onregelmatiger, of ze staan soms los van elkaar. In ieder geval anders dan anders.

Als ik met de hand schrijf op een blanco vel, golven de zinnen. Recht schrijven, als op een onzichtbare lijn, dat lukt me nooit. Misschien juist daarom ben ik gealarmeerd wanneer ik een briefje krijg met een handschrift dat lijkt op de Karolingische minuskel, het lettertype uit de tiende eeuw. Zo regelmatig, zo prachtig, zo beheerst. Dat kan toch niet goed zijn?

Wat denkt u: is een handgeschreven brief toch persoonlijker dan geprint? (U kunt mij gerust per mail antwoorden).

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Lees ook: Spreken over huiselijk 'geweld' is helemaal niet overdreven

Meer vragen van Monic lezen? Bekijk haar volledige dossier. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden